چرا بار روانی نزاع‌های عاطفی با گذشت زمان از بین نمی‌رود؟

روان درمان به نقل از ایسنا گزارش می‌دهد:

در درگیری و بحث با شریک زندگی، پرونده ذهنی انسان هرگز به خودی خود بسته نمی‌شود. در واقع، بار روانی نزاع‌های عاطفی به صورت تصاعدی افزایش می‌یابد و رفتارهایی متفاوت از دعواهای معمولی ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل، افراد باید «دعوا کردن» را به عنوان یک مهارت ارتباطی واجب بیاموزند.

معصومه شکوری، پژوهشگر و روانشناس خانواده، در نشست «در میدان» اظهار کرد: بررسی داده‌های ورودی پرونده‌های قضایی و کلانتری‌ها نشان می‌دهد که نزاع و درگیری در صدر آسیب‌های اجتماعی قرار دارد و ریشه بسیاری از جرایم نظیر خیانت، خشونت و اختلافات ملکی، در عدم توانایی افراد برای حل تعارض است.

تفاوت نزاع‌های عاطفی با درگیری‌های غیرعاطفی

برای واکاوی ریشه‌ای مشکلات باید میان دو نوع درگیری تمایز قائل شد: نزاع با غریبه‌ها و نزاع‌های عاطفی با شریک زندگی.

• درگیری غیرعاطفی: بار روانی حادثه به مرور زمان کاهش یافته و فراموش می‌شود.

• نزاع با شریک عاطفی: پرونده ذهنی باز می‌ماند و حتی سکوت یا مقابله به مثل، فرد را دچار فرسایش روانی مزمن می‌کند.

در سلسله‌مراتب روابط، همسر، فرزندان، والدین و خواهر و برادر بیشترین بار روانی را در صورت بروز اختلاف ایجاد می‌کنند.

نقش محیط خانواده و تربیت در شکل‌گیری ترومای کودکان

یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد کودکانی که در بحبوحه جنگ‌های بیرونی اما تحت حمایت والدینی امن رشد کرده‌اند، آسیب روانی بسیار کمتری دیده‌اند.

در مقابل، کودکانی که در محیط‌های ظاهراً امن اما آکنده از نزاع‌های عاطفی و تنش‌های والدین بزرگ شده‌اند، دچار آسیب‌های روانی بسیار عمیق‌تر و مزمن‌تری می‌شوند. این در حالی است که تنش‌های درون خانه برخلاف جنگ‌های بیرونی، به‌طور کامل قابل پیش‌بینی، پیشگیری و درمان هستند.

۴ اصل طلایی برای مدیریت تعارض و دعوای تخصصی

برای پیشگیری از فروپاشی روابط، باید نگرش «حل مسئله» جایگزین واکنش‌های هیجانی شود. روانشناسان اصول زیر را برای مدیریت نزاع‌های عاطفی توصیه می‌کنند:

۱. به‌کارگیری تکنیک «دکمه الان نه»

بلافاصله پس از شنیدن یک «نه» یا مواجهه با اختلاف، هورمون کورتیزول (استرس) در مغز ترشح می‌شود. در این وضعیت منطق کار نمی‌کند؛ بنابراین باید طرح بحث را ۳ تا ۴ ساعت به تعویق انداخت. آقایان معمولاً تمایل به تعویق بحث دارند و خانم‌ها مایل به حل سریع آن هستند؛ تعیین یک زمان مشخص و مورد توافق، امنیت روانی ایجاد می‌کند.

۲. بازتعریف انتقاد به مثابه هرس کردن

انتقاد نباید به معنای تخریب شخصیت باشد، بلکه مانند هرس کردن شاخه‌های اضافی درخت است تا رابطه شاداب‌تر و سالم‌تر شود.

۳. تمرکز روی یک موضوع (دعوای تخصصی)

بحث باید محدود به همان موضوع فعلی بماند. کشانده شدن صحبت به خاطرات و گره‌های حل‌نشده گذشته، نشانه عدم مدیریت بحث است و باعث می‌شود هیچ مسئله‌ای به‌طور قطعی حل نشود.

۴. ایجاد تماس فیزیکی و امنیت روانی

زوجین هنگام گفت‌وگو درباره اختلاف، بهتر است دست‌های یکدیگر را بگیرند. این تماس پوستی پیام غیرکلامی «من کلیت وجود تو را پذیرفته‌ام و فقط پیگیر حل این مشکل خاص هستم» را به مغز مخابره می‌کند.

در صورت به بن‌بست رسیدن بحث چه باید کرد؟

اگر در حین گفت‌وگو درباره نزاع‌های عاطفی، علائم خشم مانند بالا رفتن تن صدا بروز کرد، اقدامات زیر باید انجام شود:

• تماس فیزیکی را بلافاصله قطع کنید.

• در صورت ادامه تنش، «مرد» باید برای مدت کوتاهی خانه را ترک کند؛ زیرا خروج از خانه برای زنان دشواری هیجانی بیشتری دارد و ممکن است حریم خصوصی رابطه را بشکند.

• نحوه خروج مرد نباید ناگهانی باشد. گفتن جمله‌ای ساده مانند: «من می‌روم بیرون تا کمی آرام شویم و برمی‌گردم» احساس امنیت را حفظ کرده و بار روانی را کاهش می‌دهد.

پیشگیری از تعارضات پیش از ازدواج

بخش قابل توجهی از نزاع‌های عاطفی پیش از ازدواج قابل پیش‌بینی هستند. گفت‌وگو درباره زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، سبک‌های دلبستگی و سبک عشق‌ورزی در دوران آشنایی، از بروز بحران‌های عمیق در آینده جلوگیری می‌کند. همچنین آموزش مهارت «نه گفتن» و «نه شنیدن» از دوران کودکی، فرد را در برابر نه‌های بزرگ‌تر زندگی واکسینه خواهد کرد.