وعدههای غذایی منظم و افسردگی؛ آیا زمان غذا خوردن بر سلامت روان تأثیر میگذارد؟
به گزارش روان ۲۴ به نقل از خبرآنلاین، وعدههای غذایی منظم و افسردگی یکی از موضوعاتی است که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران حوزه سلامت روان را به خود جلب کرده است. نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد افرادی که وعدههای غذایی خود را در ساعتهای مشخص و بهصورت منظم مصرف میکنند، کمتر در معرض علائم افسردگی قرار دارند. در مقابل، حذف مکرر وعدههای اصلی، بهویژه صبحانه، با افزایش احتمال بروز مشکلات خلقی همراه است.
مطالعهای که در نشریه Journal of Affective Disorders منتشر شده، نشان میدهد زمان غذا خوردن ممکن است به اندازه کیفیت رژیم غذایی در حفظ سلامت روان اهمیت داشته باشد.
چرا وعدههای غذایی منظم اهمیت دارند؟
پژوهشگران معتقدند زمان مصرف غذا نقش مهمی در تنظیم ریتم شبانهروزی بدن دارد. این ساعت زیستی مسئول تنظیم خواب، ترشح هورمونها، سوختوساز و عملکرد مغز است.
بینظمی در وعدههای غذایی میتواند باعث:
- اختلال در ریتم شبانهروزی
- افزایش هورمون استرس (کورتیزول)
- برهم خوردن تنظیم قند خون
- کاهش توان مقابله با استرس
- افزایش احتمال بروز علائم افسردگی
شود.
بررسی بیش از ۲۱ هزار بزرگسال
در این پژوهش، اطلاعات ۲۱ هزار و ۵۶۸ بزرگسال کرهای بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ مورد بررسی قرار گرفت.
محققان افرادی را دارای الگوی غذایی نامنظم در نظر گرفتند که حداقل یکی از وعدههای اصلی (صبحانه، ناهار یا شام) را کمتر از پنج روز در هفته مصرف میکردند.
وضعیت سلامت روان شرکتکنندگان نیز با استفاده از پرسشنامه استاندارد افسردگی ارزیابی شد.
نتایج پژوهش چه میگوید؟
یافتههای این تحقیق نشان داد:
- افراد دارای برنامه غذایی نامنظم ۵۵ درصد بیشتر علائم افسردگی را گزارش کردند.
- حذف مداوم صبحانه بیشترین ارتباط را با افزایش خطر افسردگی داشت.
- رژیم غذایی متنوع بخشی از اثرات منفی بینظمی غذایی را کاهش داد.
- این ارتباط در مردان، افراد سیگاری و کسانی که بعد از ساعت ۹ شب غذا میخورند، قویتر مشاهده شد.
نقش تنوع غذایی در سلامت روان
پژوهشگران دریافتند مصرف گروههای غذایی متنوع شامل:
- غلات کامل
- سبزیجات
- میوهها
- لبنیات
- حبوبات
- مغزها
- منابع پروتئینی
میتواند با تأمین ویتامینها، مواد معدنی، ترکیبات ضدالتهابی و حفظ تعادل باکتریهای مفید روده، عملکرد مغز را بهبود ببخشد و از سلامت روان حمایت کند.
چرا حذف صبحانه اهمیت دارد؟
صبحانه نخستین وعده غذایی روز است و نقش مهمی در تنظیم قند خون، متابولیسم و ترشح هورمونهای صبحگاهی دارد.
پژوهشگران مشاهده کردند حتی افرادی که رژیم غذایی متنوعی داشتند، در صورت حذف مکرر صبحانه، همچنان بیشتر در معرض علائم افسردگی قرار میگرفتند.
محدودیتهای مطالعه
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند این تحقیق از نوع مقطعی است؛ بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که بینظمی غذایی بهطور مستقیم باعث افسردگی میشود.
همچنین:
- اطلاعات تغذیهای بر اساس خوداظهاری ثبت شده است.
- کیفیت خواب و میزان استرس شرکتکنندگان بررسی نشده است.
- ممکن است افراد مبتلا به افسردگی به دلیل کاهش اشتها یا انگیزه، وعدههای غذایی خود را حذف کرده باشند.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد وعدههای غذایی منظم و افسردگی ارتباط قابلتوجهی با یکدیگر دارند. اگرچه هنوز نمیتوان رابطه علت و معلولی را تأیید کرد، اما داشتن برنامه غذایی منظم، مصرف صبحانه و استفاده از رژیم غذایی متنوع میتواند بهعنوان بخشی از یک سبک زندگی سالم، در حفظ سلامت روان و کاهش خطر بروز علائم افسردگی مؤثر باشد.
