ضرورت کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی در ایران
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، سیدحسن موسوی چلک، بر اهمیت سیاستگذاری در حوزه کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی تأکید کرد و گفت که اقدامات فعلی کافی نیست و نیازمند توجه و برنامهریزی جامع هستیم.
وضعیت آسیبهای اجتماعی در جامعه ایران
موسوی چلک در دومین همایش سیاستگذاری اجتماعی در دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد که جوامع همواره با مسائل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مواجه هستند. در ایران نیز آسیبهای اجتماعی با تنوع و پیچیدگی زیادی رخ دادهاند و نیاز به تمهیدات دقیق برای کنترل و کاهش آنها احساس میشود.
برخی از چالشهای فعلی شامل:
-
افزایش تنوع آسیبها و کاهش سن افراد در معرض خطر
-
رشد آسیبهای اجتماعی ناشی از فضای مجازی و فناوری
-
غلبه رویکردهای سیاسی-امنیتی نسبت به مسائل اجتماعی
-
ضعف پوشش برنامههای اجرایی در سراسر کشور
عوامل و ریشههای آسیبهای اجتماعی
به گفته موسوی چلک، سرچشمه آسیبهای اجتماعی عمدتاً از جامعه است و بازتاب آن در سطح فردی مشاهده میشود. هرچند سنجش فردی اهمیت دارد، اما برای فهم دقیقتر، باید عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی را همزمان در نظر گرفت.
آسیبهای اجتماعی پدیدههای متنوع، نسبی و متغیر هستند. نمونههایی از آنها عبارتند از:
-
خشونتهای اجتماعی و خانگی
-
خودکشی و اعتیاد
-
روسپیگری و مصرف مشروبات الکلی
-
فرار از منزل و مشکلات خانوادگی
این آسیبها بسته به زمان و مکان تغییر میکنند و آنچه در یک جامعه آسیب محسوب میشود، ممکن است در جامعه دیگر یا زمان دیگری متفاوت باشد.
وضعیت کشور و نیاز به سیاستگذاری
بررسی وضعیت ایران نشان میدهد که جامعه در حوزه اجتماعی در حالت بیتعادلی قرار دارد. با وجود تلاش دستگاههای مسئول، تعداد و وسعت آسیبهای اجتماعی همچنان رو به افزایش است.
موسوی چلک تأکید کرد: «حل این وضعیت با تدابیر فعلی امکانپذیر نیست و نیازمند سیاستگذاریهای اجتماعی موثرتری هستیم تا توان راهبری، کنترل و کاهش آسیبها افزایش یابد و از ظرفیتهای موجود استفاده شود.»
راهکارها برای کاهش آسیبهای اجتماعی
برای کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی، اقدامات زیر توصیه میشود:
-
تقویت انسجام اجتماعی: افزایش همکاری و مشارکت گروهها و نهادهای مختلف
-
ترویج پیشگیری اجتماعی: آموزش مهارتهای زندگی و کنترل خشم برای افراد در معرض آسیب
-
توجه به حمایت روانی و اجتماعی: ارائه خدمات مشاورهای و حمایتی برای آسیبدیدگان
-
تقویت سرمایه اجتماعی: ارتقای اعتماد اجتماعی و مشارکت مردم در تصمیمگیریها
-
نگاه سیستمی: هماهنگی میان نهادهای دولتی و سازمانهای مردمنهاد برای اجرای سیاستها
اهمیت سلامت اجتماعی و سرمایه انسانی
موسوی چلک هشدار داد که گسترش آسیبهای اجتماعی میتواند سلامت اجتماعی، سرمایه انسانی و کیفیت زندگی مردم را کاهش دهد. جامعهای که در آن نیروی انسانی سالم و کارآمد کم باشد و اعتماد اجتماعی پایین باشد، نمیتواند «بهتر زیستن» را تجربه کند.
فرصت برای سیاستگذاری علمی
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران تأکید کرد که پذیرش عقبماندگی در کنترل آسیبها، فرصتی برای طراحی سیاستهای علمی و اجتماعی است. این رویکرد میتواند به جای زور و اجبار، موجب کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای سلامت اجتماعی شود.
