به گزارش روان ۲۴ به نقل از خبرآنلاین، وعدههای غذایی منظم و افسردگی ارتباطی فراتر از آنچه تصور میشد دارند. نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد افرادی که وعدههای اصلی غذا را در ساعتهای مشخص مصرف میکنند، کمتر با علائم افسردگی روبهرو میشوند. در مقابل، حذف مداوم وعدههایی مانند صبحانه میتواند خطر بروز مشکلات خلقی را افزایش دهد.
این مطالعه که نتایج آن در نشریه Journal of Affective Disorders منتشر شده، نشان میدهد علاوه بر کیفیت غذا، زمان غذا خوردن نیز نقش مهمی در سلامت روان دارد.
چرا وعدههای غذایی منظم برای سلامت روان مهم است؟
پژوهشگران معتقدند برنامه غذایی منظم به حفظ ریتم شبانهروزی بدن کمک میکند. این ساعت زیستی، خواب، ترشح هورمونها، سوختوساز و حتی خلقوخو را تنظیم میکند.
بینظمی در زمان غذا خوردن میتواند:
- تعادل هورمون کورتیزول را بر هم بزند.
- توانایی بدن برای مقابله با استرس را کاهش دهد.
- قند خون را دچار نوسان کند.
- عملکرد شناختی و تمرکز را تحت تأثیر قرار دهد.
ارتباط روده و مغز؛ حلقه گمشده سلامت روان
دانشمندان میگویند حذف مکرر وعدههای غذایی ممکن است ترکیب باکتریهای مفید روده را تغییر دهد. از آنجا که روده و مغز از طریق «محور روده-مغز» بهطور مداوم با یکدیگر در ارتباط هستند، این تغییرات میتواند زمینه التهاب مزمن خفیف را فراهم کند؛ عاملی که در بسیاری از مبتلایان به افسردگی مشاهده میشود.
این پژوهش چگونه انجام شد؟
محققان کرهای اطلاعات ۲۱ هزار و ۵۶۸ بزرگسال را که بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ در طرح ملی سلامت و تغذیه کره جنوبی شرکت کرده بودند، بررسی کردند.
در این مطالعه:
- افرادی که کمتر از پنج روز در هفته یکی از وعدههای اصلی را مصرف میکردند، دارای الگوی غذایی نامنظم محسوب شدند.
- تنوع رژیم غذایی بر اساس مصرف گروههای غذایی مختلف ارزیابی شد.
- وضعیت روانی شرکتکنندگان نیز با پرسشنامه استاندارد افسردگی سنجیده شد.
نتایج پژوهش چه بود؟
مهمترین یافتههای مطالعه عبارتاند از:
- افراد دارای برنامه غذایی نامنظم ۱.۵۵ برابر بیشتر علائم افسردگی را گزارش کردند.
- حذف مداوم صبحانه بیشترین ارتباط را با افزایش خطر افسردگی داشت.
- رژیم غذایی متنوع بخشی از اثرات منفی بینظمی غذایی را کاهش داد.
- این ارتباط در مردان، افراد سیگاری و کسانی که بعد از ساعت ۹ شب غذا میخورند، قویتر مشاهده شد.
آیا حذف صبحانه واقعاً باعث افسردگی میشود؟
پژوهشگران تأکید میکنند که این تحقیق از نوع مقطعی است؛ بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که حذف صبحانه یا بینظمی غذایی بهطور مستقیم باعث افسردگی میشود.
احتمال دارد رابطه برعکس نیز وجود داشته باشد؛ یعنی افراد مبتلا به افسردگی به دلیل کاهش اشتها، خستگی یا افت انگیزه، وعدههای غذایی خود را حذف کنند.
همچنین عواملی مانند کیفیت خواب، میزان استرس و شرایط زندگی نیز میتوانند بر نتایج تأثیر بگذارند.
چگونه با تغذیه از سلامت روان محافظت کنیم؟
کارشناسان توصیه میکنند برای حمایت از سلامت روان:
- وعدههای غذایی را در ساعتهای مشخص مصرف کنید.
- صبحانه را حذف نکنید.
- از رژیم غذایی متنوع شامل میوه، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات، حبوبات و مغزها استفاده کنید.
- از غذا خوردن دیرهنگام، بهویژه بعد از ساعت ۹ شب، تا حد امکان پرهیز کنید.
- در کنار تغذیه سالم، خواب کافی، فعالیت بدنی و مدیریت استرس را نیز جدی بگیرید.
جمعبندی
یافتههای این پژوهش نشان میدهد وعدههای غذایی منظم و افسردگی ارتباط قابلتوجهی با یکدیگر دارند. اگرچه هنوز نمیتوان رابطه علت و معلولی را با قطعیت تأیید کرد، اما داشتن برنامه غذایی منظم، مصرف روزانه صبحانه و رعایت تنوع غذایی، در کنار سایر عادتهای سالم، میتواند یکی از سادهترین و در دسترسترین راهکارها برای حمایت از سلامت روان و کاهش خطر بروز علائم افسردگی باشد.
