به گزارش روان ۲۴ به نقل از ایرنا، ارتباط میکروبهای روده و اضطراب در سالهای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات پژوهشهای علوم اعصاب و سلامت روان تبدیل شده است. اکنون پژوهشی جدید از سنگاپور نشان میدهد باکتریهای مفید روده و ترکیباتی به نام ایندول (Indoles) ممکن است در تنظیم اضطراب، استرس و تعادل عاطفی نقش مهمی داشته باشند. این یافتهها بار دیگر اهمیت محور روده-مغز (Gut-Brain Axis) را برجسته میکند.
میکروبهای روده چگونه بر اضطراب اثر میگذارند؟
دانشمندان دریافتند برخی باکتریهای روده مولکولهایی به نام ایندول تولید میکنند. این ترکیبات میتوانند بر عملکرد بخشهایی از مغز که مسئول پردازش ترس و اضطراب هستند، اثر بگذارند.
این مطالعه نشان میدهد سلامت روان تنها به عملکرد مغز محدود نمیشود، بلکه وضعیت میکروبیوم روده نیز میتواند در واکنش بدن به استرس نقش داشته باشد.
آزمایش روی موشهای بدون میکروب
برای بررسی ارتباط میکروبهای روده و اضطراب، پژوهشگران موشهایی را که در محیط کاملاً استریل و بدون میکروب رشد کرده بودند، با موشهای معمولی مقایسه کردند.
نتایج نشان داد:
- موشهای فاقد میکروب رفتارهای اضطرابی بیشتری داشتند.
- فعالیت آمیگدال مغز در آنها افزایش یافته بود.
- سلولهای عصبی این حیوانات بیشازحد تحریک میشدند.
این تغییرات شباهت زیادی به الگوهای مشاهدهشده در اختلالات اضطرابی دارد.
ایندول چگونه باعث کاهش اضطراب میشود؟
پژوهشگران دریافتند نبود میکروبهای روده باعث اختلال در عملکرد پروتئینهایی میشود که وظیفه کنترل تحریکپذیری سلولهای عصبی را برعهده دارند.
در ادامه آزمایشها:
- میکروبهای طبیعی دوباره به روده موشها منتقل شدند.
- فعالیت آمیگدال کاهش یافت.
- رفتارهای اضطرابی کمتر شد.
همچنین تجویز مولکول ایندول نیز نتایج مشابهی ایجاد کرد و موجب کاهش فعالیت مدارهای مرتبط با اضطراب شد.
آیا پروبیوتیکها میتوانند به درمان اضطراب کمک کنند؟
این یافتهها احتمال استفاده از روشهای جدید درمانی را مطرح میکنند؛ از جمله:
- مصرف پروبیوتیکهای تولیدکننده ایندول
- اصلاح رژیم غذایی
- تقویت تنوع میکروبیوم روده
- توسعه مکملهای مبتنی بر ایندول
البته پژوهشگران تأکید میکنند که هنوز شواهد کافی برای توصیه این روشها بهعنوان درمان قطعی اضطراب در انسان وجود ندارد.
نکته مهم؛ این مطالعه روی انسان انجام نشده است
اگرچه نتایج این پژوهش امیدوارکننده است، اما تمام آزمایشها روی موشها انجام شدهاند.
بنابراین هنوز مشخص نیست که مصرف پروبیوتیکها یا مکملهای حاوی ایندول بتواند همان اثر را در انسان ایجاد کند. برای پاسخ به این پرسش، انجام کارآزماییهای بالینی ضروری است.
جمعبندی
پژوهش جدید نشان میدهد میکروبهای روده و اضطراب ارتباطی فراتر از تصور ما دارند. به نظر میرسد برخی باکتریهای مفید روده از طریق تولید مولکولهای ایندول میتوانند فعالیت بخشهای مرتبط با ترس و استرس را در مغز تنظیم کنند.
