به گزارش روان ۲۴ به نقل از ایرنا، کمخوابی در بارداری یکی از شایعترین مشکلات مادران است، اما پژوهش جدیدی نشان میدهد این مشکل تنها باعث خستگی روزانه نمیشود. محققان دریافتهاند کمخوابی در بارداری میتواند یکی از نخستین نشانههای هشداردهنده برای بروز اضطراب در دوران بارداری و پس از زایمان باشد.
اگرچه افسردگی پس از زایمان بیشتر شناخته شده است، اما اختلالات اضطرابی نیز از رایجترین مشکلات سلامت روان در این دوره به شمار میروند و میتوانند کیفیت زندگی مادر و نوزاد را تحت تأثیر قرار دهند.
پژوهش جدید چه میگوید؟
پژوهشگران دانشگاه واشینگتن در سنلوئیس حدود ۲۳۰ زن را از اوایل بارداری تا ماههای پس از زایمان بررسی کردند.
نتایج نشان داد زنانی که مدت خواب کوتاهتر یا خواب آشفتهتری داشتند، در ادامه بارداری و پس از زایمان علائم اضطراب بیشتری را تجربه کردند.
محققان همچنین دریافتند که تغییر الگوی خواب معمولاً پیش از بروز اضطراب اتفاق میافتد و میتواند به عنوان یک علامت هشدار اولیه شناخته شود.
چرا خواب در دوران بارداری مختل میشود؟
تغییرات هورمونی
افزایش هورمونهای بارداری میتواند کیفیت خواب را کاهش دهد.
ناراحتیهای جسمی
کمردرد، درد لگن، تکرر ادرار و دشواری یافتن وضعیت مناسب خواب از عوامل رایج بیخوابی هستند.
مراقبت از نوزاد
پس از زایمان، بیدار شدنهای مکرر برای شیردهی و مراقبت از نوزاد، خواب مادر را به شدت کاهش میدهد.
کمخوابی چگونه اضطراب را افزایش میدهد؟
پژوهشگران دریافتند زنانی که خواب کمتری داشتند:
- اضطراب بیشتری را تجربه کردند.
- افکار وسواسی بیشتری درباره سلامت و امنیت نوزاد داشتند.
- احساس کنترل کمتری بر شرایط زندگی خود گزارش کردند.
همچنین مشخص شد مادرانی که اعتماد کمتری به توانایی خود برای مقابله با مشکلات داشتند، بیش از دیگران تحت تأثیر کمخوابی قرار میگرفتند.
نقش توانایی مقابله با مشکلات
یکی از یافتههای مهم مطالعه این بود که «احساس توانایی در مدیریت مشکلات» میتواند شدت تأثیر کمخوابی بر اضطراب را کاهش دهد.
به بیان دیگر، خواب کافی و تقویت مهارتهای مقابله با استرس، در کنار هم میتوانند از سلامت روان مادر محافظت کنند.
چگونه کیفیت خواب را در بارداری بهبود دهیم؟
برای کاهش خطر اضطراب، متخصصان توصیه میکنند:
- ساعات خواب منظم داشته باشید.
- مصرف کافئین در ساعات پایانی روز را محدود کنید.
- پیش از خواب از تلفن همراه و نمایشگرها کمتر استفاده کنید.
- محیط خواب را آرام، تاریک و خنک نگه دارید.
- در صورت تداوم بیخوابی، با پزشک یا روانشناس مشورت کنید.
جمعبندی
یافتههای این پژوهش نشان میدهد کمخوابی در بارداری تنها یک مشکل گذرا نیست و میتواند نشانهای برای افزایش خطر اضطراب در دوران بارداری و پس از زایمان باشد. توجه به کیفیت خواب، شناسایی زودهنگام مشکلات خواب و دریافت حمایت روانشناختی در صورت نیاز، میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت روان مادر و سلامت نوزاد ایفا کند.
