آسیب‌ها و راه‌کارهای مراقبت از چینی نازک تاب‌آوری

تاب‌آوری چیست؟

اصطلاح تاب‌آوری از حوزه مواد آمده و به معنای قابلیت بازگشت به شکل اولیه است. در روانشناسی، تاب‌آوری (Resilience) به توانایی افراد در سازگاری موفق با تجربیات چالش‌برانگیز زندگی گفته می‌شود.

تاب‌آوری به فرد کمک می‌کند:

• با سختی‌ها و ناملایمات زندگی مقابله کند

• آسیب کمتری ببیند

• از بحران‌ها برای رشد شخصیت استفاده کند

علی جعفری، مدیر موسسه همراهان مسیر زندگی، می‌گوید:

“تاب‌آوری کیفیت روان‌شناختی است که به برخی افراد اجازه می‌دهد در برابر ناملایمات زندگی زمین بخورند و حداقل به همان قدرت قبلی بازگردند.”

چرا برخی افراد شکننده هستند؟

برخی افراد به دلیل زمینه‌های فطری و تجربیات زندگی، حساس‌تر هستند. دکتر علی اصغر اصغرنژاد فرید، روانشناس، می‌گوید:

• ژنتیک و سابقه روان‌پزشکی والدین نقش مهمی دارد

• کمبود وزن هنگام تولد و شرایط مراقبت‌های اولیه می‌تواند تاب‌آوری را کاهش دهد

• تجربه‌های دوران کودکی و نوجوانی تاثیر زیادی دارند

مثال‌ها از زندگی واقعی:

• نزاع بر سر نان بربری در نانوایی

• درگیری دوستان به دلیل یک قلیان

گزینه چهارمی به نام مذاکره

انسان‌ها برخلاف حیوانات، علاوه بر جنگ، فرار و تسلیم، یک گزینه چهارم دارند: مذاکره.

اصغرنژاد فرید توضیح می‌دهد:

• وقتی انسان در شرایطی است که نمی‌خواهد بجنگد و راه فرار ندارد، مذاکره می‌تواند بحران را حل کند

• عدم توانایی مذاکره، فرد را در سیکل معیوب تنش و استرس قرار می‌دهد

محیط پیرامون و تاب‌آوری

محیط زندگی و کار، سطح تاب‌آوری افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد:

• محیط حمایتی و امن تاب‌آوری را افزایش می‌دهد

• محیط پرتنش یا ناسازگار می‌تواند فرد را بشکند

شرایط اقتصادی نیز نقش دارد اما حتی افراد با وضعیت مالی مناسب می‌توانند آسیب‌پذیر باشند.

مهارت‌آموزی راهی برای رهایی از موقعیت‌های پرتنش

افراد تاب‌آور، مهارت‌هایی دارند که به آن‌ها کمک می‌کند شرایط سخت را کنترل کنند:

• کنترل هیجانی

• توانایی تصمیم‌گیری و حل مسئله

• خودآگاهی

• مهارت‌های ارتباطی و کنترل پرخاشگری

هیچ باختی وجود ندارد، فقط یادگیری هست. هیچ شکستی وجود ندارد، فقط فرصت‌ها هستند. هیچ مشکلی وجود ندارد، فقط راه حل‌ها هستند.

افرادی که آستانه تحمل پایین دارند، باید تمرکز ویژه‌ای روی این مهارت‌ها داشته باشند.

در مهلکه، دنبال راه‌حل باشید

هر فردی ممکن است در موقعیت پرتنش قرار گیرد. برای عبور از بحران‌ها باید:

• به خود اعتماد و خوش‌بینی بدهد

• مسئولیت موقعیت را بپذیرد

• از نقش قربانی خارج شود

• حد و مرزهای سالم را رعایت کند

• هیجانات و احساسات را تنظیم کند

• خطاهای شناختی و انتظارات غیرواقعی را تشخیص دهد

• پشتکار و پایداری داشته باشد