به گزارش روان ۲۴ به نقل از همشهری، تأثیر استرس بر بیماریهای جسمی موضوعی است که امروزه توجه بسیاری از متخصصان را به خود جلب کرده است. استرس و اضطراب تنها بر سلامت روان اثر نمیگذارند، بلکه میتوانند باعث بروز یا تشدید بسیاری از بیماریهای جسمی شوند. به همین دلیل، متخصصان تأکید میکنند که درمان موفق بیماریها بدون توجه به وضعیت روانی بیمار، کامل نخواهد بود.
دکتر علی اکبری، عضو هیئت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، میگوید در بسیاری از بیماریهای جسمی، عوامل روانشناختی نقش مهمی ایفا میکنند و مدیریت استرس میتواند بخشی از روند درمان باشد.
تأثیر استرس بر بیماریهای قلبی و فشار خون
یکی از شناختهشدهترین اثرات استرس، افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی است. استرس مزمن با افزایش ترشح هورمونهایی مانند آدرنالین و کورتیزول، ضربان قلب و فشار خون را بالا میبرد. این وضعیت در بلندمدت میتواند احتمال بروز بیماریهای قلبی یا تشدید مشکلات قلبی موجود را افزایش دهد.
همچنین در افراد مبتلا به پرفشاری خون، اضطراب و فشارهای روانی میتوانند کنترل بیماری را دشوارتر کنند.
استرس چگونه بیماریهای جسمی را تشدید میکند؟
پزشکی روانتنی (Psychosomatic Medicine) نشان میدهد که ارتباط نزدیکی میان ذهن و بدن وجود دارد. استرس میتواند علائم بسیاری از بیماریها را تشدید کند، از جمله:
- بیماریهای قلبی و عروقی
- فشار خون بالا
- آسم و سایر بیماریهای تنفسی
- اختلالات گوارشی مانند سندرم روده تحریکپذیر
- برخی بیماریهای مزمن
در این شرایط، کنترل عوامل روانی به اندازه درمان جسمی اهمیت دارد.
پزشکی روانتنی چیست؟
پزشکی روانتنی شاخهای از پزشکی است که تأثیر عوامل روانشناختی بر بیماریهای جسمی را بررسی میکند. در این حوزه، متخصصان علاوه بر درمان بیماری جسمی، وضعیت روانی بیمار را نیز ارزیابی میکنند تا روند درمان سریعتر و مؤثرتر پیش برود.
به همین دلیل، وجود خدمات روانپزشکی و روانشناسی در بیمارستانهای عمومی میتواند به بهبود کیفیت درمان بیماران کمک کند.
کارکنان نظام سلامت بیشتر در معرض استرس هستند
کارکنان بیمارستانها، مراکز درمانی و دانشگاههای علوم پزشکی به دلیل تماس مستقیم با بیماران، معمولاً فشار روانی بیشتری را تجربه میکنند. این استرس شغلی اگر مدیریت نشود، میتواند خطر ابتلا به بیماریهای جسمی و فرسودگی شغلی را افزایش دهد.
متخصصان توصیه میکنند آموزش مهارتهای مدیریت استرس، حمایت روانی از کارکنان و بهبود شرایط محیط کار در اولویت برنامههای سلامت سازمانی قرار گیرد.
چگونه اثرات استرس بر سلامت جسم را کاهش دهیم؟
برای کاهش تأثیر استرس بر بیماریهای جسمی میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- خواب کافی و منظم
- فعالیت بدنی روزانه
- تمرینهای آرامسازی و تنفس عمیق
- تغذیه سالم
- دریافت حمایت روانشناختی در صورت تداوم استرس
- مراجعه به روانشناس یا روانپزشک در صورت بروز علائم اضطراب یا افسردگی
جمعبندی
پژوهشها و تجربه بالینی نشان میدهند که تأثیر استرس بر بیماریهای جسمی یک واقعیت علمی است. استرس کنترلنشده میتواند بیماریهای قلبی، فشار خون، مشکلات گوارشی، بیماریهای تنفسی و بسیاری از بیماریهای مزمن را تشدید کند. به همین دلیل، مراقبت از سلامت روان در کنار درمان جسمی، یکی از مهمترین اصول پزشکی نوین و عاملی مؤثر در بهبود کیفیت زندگی بیماران محسوب میشود.
