قطع رابطه فرزند بزرگسال با والدین اغلب باعث میشود والدین متهم به سهلانگاری یا سوءاستفاده شوند، اما این روایت اغلب یکطرفه است. والدین منزوی و برخی درمانگران در شبکههای اجتماعی تلاش میکنند نشان دهند که والدین همیشه مقصر نیستند و اینکه والدین نباید فرزندان را دنبال کنند یا محور جهان عاطفی خود قرار دهند.
وقتی فرزندان بزرگسال بهطور کامل ارتباط را قطع میکنند، والدین احساس سوءتفاهم یا دستکاری میکنند و اغلب فرصت بیان دیدگاه خود را ندارند؛ در این شرایط آنها بیصدا میشوند. نگاه جامعه اغلب بر این فرض استوار است که اگر فرزندی با مادر یا پدر خود قطع رابطه کرده است، والدین حتماً مقصرند و مرتکب سوءاستفاده یا کوتاهی شدهاند. این نگاه یکطرفه بهویژه به دلیل تسلط جوانان بر شبکههای اجتماعی و مهارت آنها در دیده شدن در این فضاها گسترده است. با این حال، واقعیت بسیار پیچیدهتر است و قطع رابطه میتواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از جمله دستکاری توسط اشخاص ثالث، آسیبهای حلنشده گذشته و سوءتفاهمهای ساده.
تنشهای عاطفی والدین منزوی شده
انزوا و دور شدن فرزندان باعث میشود والدین با احساس گناه، شرم و ناتوانی در مواجهه با شکست در این رابطه حیاتی روبهرو شوند. مسئله بدتر آن است که والدین منزوی شده به حاشیه رانده میشوند و تجربه آنها با انگ و شرم همراه است. طرد شدن و انزوا با عدم درک دوستان، خانواده و جامعه تشدید میشود و والدین منزوی شده گاهی احساس میکنند که هیچ پشتیبانی ندارند.
ظهور صدای والدین در شبکههای اجتماعی
در سالهای اخیر، برخی والدین که فرزندانشان آنها را قطع کردهاند و همچنین درمانگرانی که نابرابری روایت «والدین همیشه مقصرند» را تشخیص دادهاند، شروع به مقابله کردهاند. آنها با استفاده از شبکههای اجتماعی داستانهای خود را به اشتراک میگذارند، با والدین دیگر در شرایط مشابه ارتباط برقرار میکنند، پیشفرضهای رایج را به چالش میکشند و بینش و راهنمایی ارائه میدهند. دو نمونه شاخص از این نوع فعالیتها Doormat Mom و makeitmakesense_kat هستند که از پلتفرمهایی مانند TikTok و اینستاگرام استفاده میکنند تا درد و پیچیدگی انزوا و قطع رابطه والدین را به تصویر بکشند.
Doormat Mom No More
Laura Wellington، معروف به «Doormat Mom»، شبکه اجتماعی خود را در پاسخ به تجربه شخصیاش راهاندازی کرد. در ژوئیه ۲۰۲۴، او، مادر پنج فرزند، دریافت که به عروسی دخترش در استرالیا دعوت نمیشود. او پیشنهادی برای برگزاری یک جشن بهجای دومین عروسی در آمریکا ارائه داد تا خانواده و دوستانی که نمیتوانستند به استرالیا سفر کنند، در مراسم شرکت کنند. دخترش از این پیشنهاد ناراضی شد و رابطه را قطع کرد.
Wellington میگوید: «من واقعاً کاملاً غافلگیر شدم. وقتی به سن ۳۵ سالگی بیوه شدم، فرزندانم را بهتنهایی بزرگ کردم و تمام وجودم را در این نقش گذاشتم.» او ادامه میدهد: «وقتی کودکی به دنیا میآورید، عاشق آن کودک میشوید و میخواهید راهی آسانتر از خودتان برایش بسازید. من والد کاملی نبودم، هیچکس والد کامل نیست، اما من والد خوبی بودم.» او بیان میکند که هیچ واژهای نمیتواند درد قطع رابطه را توصیف کند: «این دردی است که تا تجربهاش نکنید، نمیتوانید بفهمید. والدینی که این درد را تجربه میکنند، گاهی حتی به خودکشی فکر میکنند، چون بسیار شدید است.»
با این تجربه تلخ، Wellington متوجه شد که تنها نیست و تصمیم گرفت فضایی امن ایجاد کند تا والدین بتوانند داستانهایشان را به اشتراک بگذارند و یکدیگر را توانمند سازند. او میگوید: «میخواستم جایی ایجاد کنم که والدین مثل من احساس شنیده شدن، درک شدن و حمایت کنند. هیچکس نباید تنها از این تجربه عبور کند.»
از زمان شروع فعالیت او در آگوست ۲۰۲۴، Wellington جامعهای پرجنبوجوش از نزدیک به ۱۵۰,۰۰۰ نفر در TikTok و اینستاگرام ایجاد کرده است که شامل والدین در شرایط مشابه و برخی منتقدان نیز میشود. او میگوید: «فکر میکردم کاملاً تنها هستم، اما وقتی صدا بلند کردم، آنها هم بیدار شدند.»
Make It Make Sense
makeitmakesense_kat، مددکار اجتماعی بالینی، پلتفرمی ایجاد کرده تا والدین آسیبدیده را از نقش قربانی به نقش بازمانده توانمند تبدیل کند. او با رویکرد صریح، آموزش، حمایت و درمان ارائه میدهد و به والدین توصیههایی میکند که گاهی بر خلاف شهود است. او به ۶۰,۰۰۰ دنبالکننده خود در اینستاگرام و TikTok توصیه میکند که نگران نباشند و دنبال فرزندان خود نروند: «دنبال کردن عشق را ثابت نمیکند، وحشت را ثابت میکند. وحشت شما را ناپایدار نشان میدهد و روایت ایجاد میکند که شما مشکل هستید.»
او میگوید والدین باید دفاع از خود را متوقف کنند: «نمیتوانید با حکمی که قبل از ورود به دادگاه صادر شده است، منطقی رفتار کنید. هر پاراگراف دفاعی فقط ثابت میکند که فکر میکنید محکوم هستید… دیگر نقش متهم را بازی نکنید.» او توصیه میکند والدین منزوی شده زندگی خود را بازسازی کنند: «به باشگاه بروید، سفر کنید، کسبوکار بسازید، ایمان خود را عمیقتر کنید، با دوستان بخندید. دیگر دور رد شدن فرزند خود نچرخید. فرزند شما مرکز جهان عاطفی شما نیست.»
شبکههای اجتماعی و تغییر فرهنگی
شبکههای اجتماعی با قابلیت اتصال و حمایت، بستری قدرتمند برای والدین و درمانگران ایجاد کرده است تا به تغییر فرهنگی مهمی کمک کنند و رویکردی متعادل و مهربانانه نسبت به انزوا و قطع رابطه خانوادگی ارائه دهند. این فضا به والدین امکان میدهد که داستان خود را بازگو کنند، از تجربیات دیگران بیاموزند و حمایت عاطفی دریافت کنند.
