به گزارش روان ۲۴ به نقل از خبر آنلاین، ارتباط مغز و روده یکی از مهمترین یافتههای پزشکی در سالهای اخیر است. این ارتباط توضیح میدهد که چرا هنگام استرس یا اضطراب، بسیاری از افراد دچار دلدرد، تهوع، نفخ، اسهال یا یبوست میشوند. در واقع، مغز و دستگاه گوارش از طریق شبکهای عصبی بهطور مداوم با یکدیگر در ارتباط هستند و هرگونه فشار روانی میتواند عملکرد روده را تغییر دهد
H2 ارتباط مغز و روده چگونه عمل میکند؟
دستگاه گوارش تنها مسئول هضم غذا نیست. در دیواره روده میلیونها سلول عصبی وجود دارد که مجموعه آنها «سیستم عصبی رودهای» نامیده میشود و به همین دلیل از روده با عنوان مغز دوم نیز یاد میشود.
این سیستم از طریق عصب واگ با مغز در ارتباط است و پیامها را بهصورت دوطرفه منتقل میکند. بنابراین همانطور که مغز بر عملکرد روده اثر میگذارد، روده نیز میتواند بر احساسات، خلقوخو و حتی تصمیمگیری انسان تأثیر بگذارد.
H2 چرا استرس عملکرد دستگاه گوارش را تغییر میدهد؟
هنگامی که بدن در معرض استرس قرار میگیرد، سیستم عصبی سمپاتیک فعال شده و هورمونهایی مانند آدرنالین و کورتیزول ترشح میشوند.
در این شرایط:
- ضربان قلب افزایش پیدا میکند.
- خون بیشتری به عضلات میرسد.
- هضم غذا در اولویت پایینتری قرار میگیرد.
- عملکرد طبیعی معده و روده مختل میشود.
به همین دلیل بسیاری از افراد قبل از امتحان، جلسه مهم یا یک اتفاق استرسزا دچار مشکلات گوارشی میشوند.
H2 مهمترین علائم گوارشی ناشی از استرس
H3 اسهال یا یبوست
استرس میتواند سرعت حرکت روده را افزایش یا کاهش دهد. در نتیجه برخی افراد اسهال و برخی دیگر یبوست را تجربه میکنند.
H3 دلدرد و دلپیچه
تحریک بیش از حد اعصاب روده باعث انقباض شدید عضلات دستگاه گوارش شده و دردهای شکمی ایجاد میکند.
H3 نفخ شکم
استرس تعادل باکتریهای مفید روده را بر هم میزند و موجب افزایش تولید گاز و احساس نفخ میشود.
H3 تهوع و کاهش اشتها
در شرایط استرس شدید، بدن انرژی خود را صرف مقابله با تهدید میکند و اشتها کاهش یافته یا حالت تهوع ایجاد میشود.
H۲ نقش میکروبیوم در ارتباط مغز و روده
میلیاردها باکتری مفید در روده زندگی میکنند که به آنها میکروبیوم روده گفته میشود.
این باکتریها در موارد زیر نقش دارند:
- هضم غذا
- تقویت سیستم ایمنی
- تولید برخی انتقالدهندههای عصبی
- تنظیم خلقوخو
استرس مزمن میتواند تعادل این باکتریها را بر هم بزند و چرخهای از مشکلات گوارشی و اضطراب ایجاد کند.
H2 چه افرادی بیشتر در معرض این مشکلات هستند؟
احتمال بروز علائم گوارشی ناشی از استرس در افراد زیر بیشتر است:
- مبتلایان به سندرم روده تحریکپذیر (IBS)
- افراد دارای اضطراب مزمن
- افرادی که خواب کافی ندارند
- کسانی که رژیم غذایی نامناسب دارند
- افراد کمتحرک
H2 چگونه اثر استرس بر دستگاه گوارش را کاهش دهیم؟
برای کاهش علائم گوارشی ناشی از استرس میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- تمرین تنفس عمیق و مدیتیشن
- انجام فعالیت بدنی منظم
- مصرف غذاهای پرفیبر
- استفاده از مواد غذایی حاوی پروبیوتیک
- خواب کافی و منظم
- کاهش مصرف کافئین و غذاهای بسیار چرب
جمعبندی
ارتباط مغز و روده نشان میدهد که سلامت روان و سلامت دستگاه گوارش کاملاً به یکدیگر وابستهاند. استرس و اضطراب میتوانند از طریق محور مغز-روده موجب دلدرد، نفخ، تهوع، اسهال یا یبوست شوند. با مدیریت استرس، تغذیه سالم، خواب کافی و ورزش منظم میتوان این چرخه را کنترل و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.
