سیده مبینا محسنی تکیه
اخیراً شاهد همگرایی خطرناک بین لحن تند سیاسی و دسترسی آسان به سلاحهای قدرتمند هستیم. ترورهای هدفمند سیاستمداران و تحلیلگران در حال افزایش است و این اعمال تأثیر عمیقی بر احساس امنیت جامعه و هنجارهای دموکراتیک دارند. وقتی ترس و خشم با سلاحهای مرگبار ترکیب میشوند، بررسی ریشهها و پاسخ به این بحران اهمیت بالایی دارد.
الگوهای فرقهای در سیاستهای افراطی
رهبران اقتدارگرا از تاکتیکهای کلاسیک فرقهها برای کسب وفاداری پیروان استفاده میکنند.
ذهنیت «ما در برابر آنها» را پرورش میدهند و مخالفان سیاسی را به عنوان تهدیدی برای موجودیت نمایش میدهند.
رسانههای جمعی مدرن، مانند شبکههای اجتماعی و اخبار کابلی، امکان گسترش بیرویه پروپاگاندا را فراهم کردهاند.
تروریسم تصادفی و خشونت «گرگ تنها»
مفهوم تروریسم تصادفی (Stochastic Terrorism)
تروریسم تصادفی به اعمال خشونت پیشبینیشدنی اشاره دارد که وقتی گفتار نفرتآمیز و غیرانسانیکننده گسترده میشود، افزایش مییابد. در این حالت، رهبر لازم نیست به صراحت دستور خشونت بدهد و تکرار تخریب گروه یا فرد باعث میشود فردی احساس توجیه برای خشونت پیدا کند.
خطای نسبتدهی بنیادین
پس از خشونت، تمایل داریم رفتار مهاجم را فقط به شخصیت او نسبت دهیم و تأثیرات محیط اجتماعی را نادیده بگیریم. این دیدگاه نقش پروپاگاندا و فشار گروهی را در رادیکالیزه شدن افراد مخفی میکند.
راهکار: بررسی چرایی اقدامات افراطی و شناسایی صداها و ترسهایی که مهاجم تحت تأثیر آنها بوده است.
نفرت مسلح شده است: خطر دسترسی آسان به سلاح
سلاحهای نیمهخودکار مانند AR-15 در آمریکا باعث افزایش مرگبار بودن خشونتها میشوند.
دسترسی آسان به سلاحهای سبک نظامی، تیراندازیهای جمعی را مرگبارتر میکند.
راهکار مقابله با خشونت با «مسلح کردن افراد خوب» عملی و مطمئن نیست؛ پیشگیری باید اولویت باشد.
کاهش دما در سیاست و رسانه
اقداماتی برای کاهش تنش
بازسازی هنجارهای احترام و همکاری: روابط واقعی بین افراد با دیدگاههای متفاوت، جامعه را در برابر خشونت مقاوم میکند.
محکومیت خشونت توسط رهبران سیاسی: جلوگیری از زبان غیرانسانیکننده و نفرتآمیز.
مسئولیت رسانهها و افراد تأثیرگذار: جلوگیری از انتشار پیامهای تحریکآمیز و نفرتانگیز.
تحریم اجتماعی گفتار غیرانسانیکننده: تاثیر اجتماعی مثبت در کاهش خشونت.
پیام مهم: جامعه آزاد میتواند اختلافنظر را تحمل کند، اما عادیسازی غیرانسانیکردن افراد در شرایط دسترسی آسان به سلاح، تهدیدی برای همه است.
