به گزارش روان ۲۴ به نقل از ایرنا، دانشمندان در حال بررسی رویکردی تازه برای درمان افسردگی با داروی ضدالتهاب هستند؛ روشی که به جای تمرکز صرف بر انتقالدهندههای عصبی مغز، التهاب و عملکرد سیستم ایمنی را هدف قرار میدهد. نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید نشان میدهد این رویکرد میتواند برای برخی از بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان امیدبخش باشد.
پژوهشگران دانشگاه بریستول در مطالعهای که در مجله JAMA Psychiatry منتشر شده است، اثر داروی توسیلیزوماب (Tocilizumab) را بر بیماران مبتلا به افسردگی بررسی کردند. این دارو سالهاست برای درمان بیماریهای التهابی مانند آرتریت روماتوئید استفاده میشود.
داروی توسیلیزوماب چگونه میتواند به درمان افسردگی کمک کند؟
بیشتر داروهای ضدافسردگی موجود بر انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین، نورآدرنالین و دوپامین اثر میگذارند، اما حدود یکسوم بیماران پاسخ مطلوبی به این درمانها نمیدهند.
در سالهای اخیر شواهد علمی نشان دادهاند که التهاب مزمن میتواند در بروز افسردگی برخی افراد نقش داشته باشد. یکی از مهمترین عوامل التهابی، اینترلوکین-۶ (IL-6) است که در تنظیم پاسخ ایمنی بدن نقش دارد. توسیلیزوماب با مهار گیرنده IL-6 میتواند شدت التهاب را کاهش دهد و احتمالاً بر علائم افسردگی نیز اثر بگذارد.
نتایج مطالعه چه بود؟
در این کارآزمایی دوسوکور، ۳۰ بیمار مبتلا به افسردگی متوسط تا شدید که به درمانهای رایج پاسخ مناسبی نداده بودند، شرکت کردند. همه این افراد در آزمایش خون نشانههایی از التهاب خفیف داشتند.
شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند:
- ۱۴ نفر توسیلیزوماب دریافت کردند.
- ۱۶ نفر دارونما دریافت کردند.
پس از چهار هفته، گروه دریافتکننده داروی ضدالتهاب در شاخصهایی مانند:
- کاهش شدت افسردگی
- کاهش اضطراب
- کاهش خستگی
- بهبود کیفیت زندگی
عملکرد بهتری نسبت به گروه دارونما نشان داد.
همچنین میزان بهبودی کامل در گروه دریافتکننده دارو به ۵۴ درصد رسید، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۳۱ درصد بود.
چرا این یافته اهمیت دارد؟
این مطالعه از این فرضیه حمایت میکند که افسردگی همیشه فقط ناشی از تغییرات شیمیایی مغز نیست و در برخی بیماران، التهاب و فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی نیز میتواند در ایجاد علائم نقش داشته باشد.
اگر این نتایج در مطالعات بزرگتر تأیید شوند، پزشکان میتوانند درمان بیماران را بر اساس ویژگیهای زیستی هر فرد شخصیسازی کنند؛ موضوعی که میتواند تحولی مهم در درمان افسردگی مقاوم به درمان ایجاد کند.
هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها روی ۳۰ بیمار انجام شده است و حجم نمونه برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
به همین دلیل، اجرای کارآزماییهای بالینی بزرگتر برای بررسی اثربخشی و ایمنی این روش ضروری است. در صورت موفقیت این مطالعات، درمانهای مبتنی بر تعدیل سیستم ایمنی ممکن است در آینده به بخشی از درمان استاندارد افسردگی، بهویژه در بیماران مقاوم به درمان، تبدیل شوند.
جمعبندی
مطالعه جدید نشان میدهد درمان افسردگی با داروی ضدالتهاب میتواند افق تازهای در درمان بیماران مقاوم به درمان ایجاد کند. اگرچه این نتایج هنوز مقدماتی هستند، اما نقش التهاب و سیستم ایمنی در افسردگی بیش از گذشته مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. تأیید این یافتهها در پژوهشهای آینده میتواند مسیر توسعه درمانهای دقیقتر و شخصیسازیشده برای میلیونها بیمار در سراسر جهان را هموار کند.
