سیده مبینا محسنی تکیه
آسیبپذیری بهعنوان فضیلت رهبری در دهه گذشته به شدت مورد توجه قرار گرفته است. ما یاد گرفتهایم که اشتراکگذاری بیشتر باعث اعتمادسازی میشود، باز بودن برابر با اصالت است و سریعترین راه برای ارتباط با دیگران، نشان دادن آن چیزی است که دردناک است. با این حال، بسیاری از رهبران موفق متوجه میشوند که آسیبپذیری بدون اعتماد به خود، ارتباط ایجاد نمیکند و تنها عدم اطمینان میآفریند. مانند باز کردن سد قبل از مستحکم کردن آن، این نوع آسیبپذیری میتواند اقتدار رهبر را تضعیف کند، تیمها را ناپایدار سازد و رهبر را آسیبپذیر و نه توانمند احساس کند.
سردرگمی رهبران درباره آسیبپذیری
برنه براون نشان داده است که آسیبپذیری مناسب، وقتی با مرزها و خودآگاهی همراه باشد، اعتماد و امنیت روانی را تقویت میکند. اما مفهوم «مناسب» اغلب اشتباه فهمیده میشود. رهبران با عملکرد بالا تمایل دارند بین دو قطب نوسان کنند؛ یا کاملاً محافظهکار و عاطفی غیرقابل دسترسی هستند، یا وقتی احساس عدم اطمینان میکنند، بیش از حد به اشتراک میگذارند و امیدوارند شفافیت باعث آرامش شود. هر دو رفتار هماهنگی را تخریب میکند و هیچکدام اعتماد پایدار ایجاد نمیکنند. آسیبپذیری وقتی مؤثر است که هدفمند و مستحکم باشد، نه وقتی برای تخلیه هیجانی خود. یک اشتراک هدفمند وضوح ایجاد میکند، در حالی که اشتراک غیرهوشمندانه چیزی به دیگران میدهد که درخواست نکردهاند.
شرایط مؤثر بودن آسیبپذیری
سه شرط برای اینکه آسیبپذیری رهبر مفید تلقی شود وجود دارد. نخست، سیستم عصبی رهبر باید تنظیمشده باشد. تحقیقات علوم اعصاب نشان میدهد وقتی رهبران هیجاناتشان کنترلشده است، دیگران آنچه را که به اشتراک میگذارند امن و هماهنگ میبینند، نه ناپایدار. دوم، نیت باید ایجاد ارتباط باشد، نه تخلیه. اشتراک برای فهمیده شدن، عادی جلوه دادن تجربه انسانی و نشان دادن هوش هیجانی بالا، باعث ایجاد ارتباط میشود. سوم، زمینه مناسب است. گفتوگوی خصوصی با یک همکار یا تیم کوچک بسیار متفاوت از جلسه عمومی است. در این شرایط، آسیبپذیری نشانه اعتماد به نفس و توانمندی است.
وقتی آسیبپذیری نتیجه معکوس میدهد
آسیبپذیری زمانی نتیجه معکوس میدهد که رهبر به دنبال آرامش خود باشد نه وضوح برای تیم. وقتی از جایگاه اضطراب، خستگی یا تردید به اشتراک گذاشته میشود، ناآرامی به سرعت منتقل میشود و تیم قبل از اینکه چیزی بگوید، آن را احساس میکند. تحقیقات نشان میدهد وضعیت هیجانی رهبران مستقیماً بر روحیه، عملکرد و امنیت تیم تأثیر میگذارد. در این شرایط، آسیبپذیری اعتماد نمیسازد و بار روانی بر دوش تیم میافتد. رهبرانی که صداقت را با رهبری اشتباه میگیرند، ناخواسته خود و تیم را تضعیف میکنند. همانطور که پایه ترک خورده به پنجره جدید نیاز ندارد، بلکه تقویت میخواهد، آسیبپذیری نیز باید با اعتماد به خود همراه باشد تا اثرگذار باشد.
اعتماد به خود، پایه آسیبپذیری مؤثر
در فرآیند E.M.P.O.W.E.R، مرحلهی «wield» یعنی دانستن زمان و نحوه به اشتراک گذاشتن دنیای درونی خود. رهبر نباید احساسات خود را سرکوب کند و نه آنها را همه جا بریزد. اعتماد به خود پایه اصلی است. وقتی رهبر به خود اعتماد دارد، نیازی به تأیید مداوم از طریق افشاگری ندارد. او میتواند عدم اطمینان را بدون انتقال به دیگران تجربه کند و هیجانات را درونی پردازش کند و سپس تصمیم بگیرد چه چیزی به اشتراک گذاشته شود. این تشخیص مستحکم، به یک قدرت فوقالعاده برای رهبری تبدیل میشود.
آزمون سیستم عصبی برای اشتراک هوشمندانه
رهبران میتوانند قبل از به اشتراک گذاشتن هر چیزی از خود بپرسند: «آیا برای ایجاد ارتباط به اشتراک میگذارم یا برای تخلیه خودم؟» اگر بدن تنش دارد، آسیبپذیری به بیرون میریزد و اثربخش نیست؛ مانند ریختن آب در ظرف ترک خورده. اگر بدن آرام و پایدار باشد، اشتراک اثرگذار است و فضای تیم را تثبیت میکند. مطالعات نشان میدهند رهبرانی که توانایی خواندن نشانههای داخلی بدن را دارند، تصمیمات اجتماعی و هیجانی بهتری در شرایط فشار اتخاذ میکنند. بدن اغلب قبل از ذهن میداند و پیش از فریاد مغز، هشدار میدهد.
آسیبپذیری بهعنوان مهارت رهبری
رهبرانی که بیشترین اعتماد را جلب میکنند، لزوماً بیشترین افشاگری هیجانی را ندارند. آنها مستحکم و پایدار هستند، ابتدا پردازش میکنند و سپس به اشتراک میگذارند. میتوانند اعتراف کنند همه پاسخها را ندارند بدون اینکه احترام دیگران را از دست دهند. وقتی آسیبپذیری از اعتماد به خود ناشی میشود، سنگینی و ثبات دارد و این همان چیزی است که دیگران به آن اعتماد میکنند.
آسیبپذیری به معنای گفتن همه چیز به همه نیست. بلکه گفتن درست، در زمان درست و از وضعیت درونی درست است؛ مانند کوک کردن گیتار قبل از اجرای صحنه. هنگامی که هدایت شده توسط اعتماد به خود باشد، آسیبپذیری پلی است که افراد را به موفقیت میرساند. وقتی ناشی از ناپایداری هیجانی باشد، مانند نشت آب است که فضا را خالی میکند. رهبری امروز نیازمند تشخیص دقیق است و رهبرانی که توانایی تشخیص مستحکم دارند، اعتماد را بهدست میآورند و حفظ میکنند.
