همایش توسعه سلامت اجتماعی شهروندان تهران با محوریت تبیین چالشهای سلامت روان روز پنجشنبه ۸ آبان ۱۴۰۴ در سالن همایشهای برج میلاد برگزار شد. این همایش با حضور مسئولان شهری، نمایندگان سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور و جمعی از متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره برگزار شد و به بررسی وضعیت سلامت روان شهروندان و ارائه برنامههای عملی پرداخت. در این مراسم، محمد حاتمی، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، ضمن سخنرانی، برنامه جامع ارتقای سلامت روان و تابآوری اجتماعی شهر تهران را به شهرداری ارائه کرد. این برنامه با هدف ارتقای رفاه روانی شهروندان، افزایش تابآوری اجتماعی و بهبود دسترسی مردم به خدمات روانشناسی و مشاوره طراحی شده است.
سلامت روان؛ محور کلیدی شهروند سالم
حاتمی با تأکید بر جایگاه ویژه روانشناسان در جامعه گفت:
«روانشناس کسی است که کنار مردم است، با آنها همدلی میکند و رفتارشان را قضاوت نمیکند. در نظامنامه اخلاق حرفهای ما ذکر شده است که افشای اسرار مراجعان تخلف محسوب میشود و روانشناسان حق افشای اطلاعات شخصی مردم را ندارند.» وی افزود: «سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور هماکنون حدود ۴۰۰ هزار مشاور فعال دارد. پروندههای روانشناختی مهمی در اختیار ماست، اما جزئیات آنها محرمانه باقی میماند و با رعایت اصول اخلاقی حلوفصل میشوند.»
تغییر نگرش عمومی نسبت به روانشناس
رئیس سازمان نظام روانشناسی به تغییر نگرش جامعه نسبت به مراجعه به روانشناس اشاره کرد: «اگر وضعیت امروز را با ۱۰ یا ۱۵ سال گذشته مقایسه کنید، رشد چشمگیری مشاهده میشود. در گذشته بسیاری از افراد از مراجعه به روانشناس خجالت میکشیدند یا احساس نیاز نمیکردند. اکنون برخی از همکاران من تا شش ماه آینده وقت خالی ندارند.» وی ادامه داد: «نکته مهم این است که بسیاری از مراجعان بیمار روانی نیستند، بلکه برای بهبود کیفیت زندگی و افزایش بهزیستی روانی خود به روانشناس مراجعه میکنند. این موضوع نشاندهنده افزایش آگاهی و اهمیت سلامت روان در جامعه است.»
همایشها و کنگرهها؛ ابزار فرهنگسازی سلامت روان
حاتمی بر نقش همایشها و کنگرهها در توسعه فرهنگ سلامت روان تأکید کرد:
«برگزاری این رویدادها مردم را تشویق میکند تا با روانشناسان ارتباط برقرار کنند و سواد سلامت روان خود را افزایش دهند. در یک ماه گذشته، در حداقل ده برنامه مختلف، از جمله در دانشگاه علوم پزشکی ایران برای سخنرانی دعوت شدهام. این نشان میدهد توجه به سلامت روان در کشور رو به گسترش است.» وی افزود: «هدف از همایشها صرفاً افزایش آگاهی عمومی نیست، بلکه تقویت مهارتهای روانشناسی در زندگی روزمره و حمایت از شهروندان نیز مدنظر قرار دارد.»
توسعه مراکز مشاوره؛ گامی به سوی دسترسی همگانی
حاتمی به توسعه مراکز مشاوره در سراسر کشور اشاره کرد:
«به تازگی مراکز متعددی راهاندازی شده و هماکنون حدود ۸ هزار روانشناس در این مراکز مشغول به کار هستند. این مراکز نقش مهمی در دسترسی شهروندان به خدمات روانشناسی و مشاوره ایفا میکنند.» وی ادامه داد: «روانشناسی و مشاوره در کشور ما رشتهای نسبتاً جوان است. پیشبینی میکنیم در ده سال آینده بسیاری از اهداف و برنامههای کارشناسان این حوزه محقق شود و دسترسی به خدمات روانشناسی به شکل گستردهتر امکانپذیر گردد.»
سلامت روان مسئولان؛ محور برنامههای آتی
حاتمی در پایان سخنان خود بر اهمیت سلامت روان مسئولان تأکید کرد: «ما معتقدیم هر فردی که در جایگاه مسئولیتی منصوب میشود باید از نظر سلامت روان مورد ارزیابی قرار گیرد. این موضوع در برنامههای ما گنجانده شده و روند کار رو به رشد است.» وی افزود: «اجرای این برنامهها، علاوه بر ارتقای سلامت روان جامعه، میتواند به تصمیمگیریهای بهتر و مدیریتی کارآمدتر منجر شود. انشاءالله در آینده نزدیک شاهد اجرای کامل این برنامهها خواهیم بود.»
رعایت اصول اخلاق حرفهای؛ پایه اعتماد جامعه
در این نشست، تأکید ویژهای بر رعایت اخلاق حرفهای روانشناسان شد. حاتمی تصریح کرد: «افشای اسرار مراجعان به هیچ عنوان پذیرفته نیست و تخلف محسوب میشود. روانشناسان موظفاند اطلاعات شخصی مردم را محرمانه نگه دارند و این موضوع در نظامنامه اخلاق حرفهای سازمان به صراحت ذکر شده است.» وی توضیح داد که رعایت اخلاق حرفهای، اعتماد مردم به روانشناسان و نظام روانشناسی را افزایش میدهد و باعث میشود خدمات روانشناسی به شکل مؤثر و ایمن ارائه شود.
ضرورت افزایش سواد سلامت روان در جامعه
رئیس سازمان نظام روانشناسی ضمن اشاره به اهمیت آموزش عمومی سلامت روان گفت: «ارتقای سواد سلامت روان باید از طریق رسانهها، آموزشهای دانشگاهی و فعالیتهای شهری انجام شود. مردم باید بدانند مراجعه به روانشناس یک ضرورت برای بهبود کیفیت زندگی است و نه نشانه ضعف یا بیماری.» وی افزود: «این رویکرد باعث میشود افراد زودتر مشکلات روانی را شناسایی کنند و از خدمات مشاوره بهرهمند شوند، پیش از آنکه مشکلات به سطح حاد برسند.»
همکاری با شهرداری و دستگاههای اجرایی
حاتمی به همکاری سازمان با شهرداری تهران و دیگر دستگاههای اجرایی اشاره کرد:
«همگرایی میان سازمان نظام روانشناسی و مشاوره و شهرداری، زمینهساز اجرای برنامههای گسترده در حوزه سلامت روان است. این همایش نقطه آغاز فعالیتهای مشترک روانشناسان و مشاوران با شهرداری محسوب میشود.» وی تأکید کرد: «باید شرایطی فراهم شود تا روانشناسان بتوانند در فضاهای مشخص شهری خدمات تخصصی ارائه دهند و مانند پزشکان از امنیت و حمایت لازم برخوردار باشند.»
جمعبندی و چشمانداز آینده
نشست خبری امروز و سخنان رئیس سازمان نظام روانشناسی نشان داد که سلامت روان در کشور جایگاه ویژهای یافته است. اقدامات کلیدی شامل:
– توسعه مراکز مشاوره و افزایش تعداد روانشناسان فعال
– فرهنگسازی و افزایش سواد سلامت روان مردم
– رعایت کامل اخلاق حرفهای
– ارزیابی سلامت روان مسئولان و تصمیمگیران
– همکاری میان سازمان نظام روانشناسی و نهادهای شهری
همه این اقدامات میتوانند دسترسی شهروندان به خدمات روانشناسی را افزایش دهند و تابآوری اجتماعی جامعه را ارتقا دهند.
حاتمی در پایان خاطرنشان کرد: «سلامت روان یک سرمایه اجتماعی است و با اجرای برنامههای مدون، سطح رفاه روانی و بهزیستی شهروندان در سراسر کشور بهبود خواهد یافت.»
