سیده مبینا محسنی تکیه
شناخت نیاز به تغییر، در باز کردن دروازه به سوی روابط سالم نقش کلیدی دارد. داشتن کنترل درونی و پذیرش مسئولیت باعث رشد فردی و رشد روابط میشود، در حالی که داشتن کنترل بیرونی و انداختن تقصیر بر دوش شریک زندگی، میتواند ارتباط و صمیمیت را آسیبپذیر کند.
همه ما اهمیت مهارتهای ارتباطی را در ساخت یک رابطه سالم میدانیم، اما برای پیشرفت به سوی صمیمیت، نیاز به اعتماد به نفس اجتماعی، همدلی و کنترل هیجانی نیز داریم. یکی از راههای تقویت این مهارتها، آموزش روابط است، چه برای زوجها و چه برای افراد مجرد. آموزش روابط به ما دانش و مهارتهایی میدهد تا روابط سالم بسازیم و آنها را حفظ کنیم.
تأثیر آموزش روابط بر بهبود مهارتها
یک مطالعه جدید منتشر شده در «Journal of Couple & Relationship Therapy» دادههای ۱۴۰۰ شرکتکننده مجرد در یک برنامه آموزش روابط را تحلیل کرد. نتایج نشان داد افرادی که در روابط گذشته خود رضایت کمتری داشتند، پس از پایان دوره بیشترین پیشرفت را در مهارتهای ارتباطی خود تجربه کردند. اما این تغییرات تنها زمانی رخ داد که افراد نیاز به تغییر را پذیرفته بودند.
تحقیقات نشان میدهد که همین پذیرش نیاز به تغییر، در باز کردن دروازه به سوی عادتهای سالمتر در روابط مؤثر است. این تغییر ذهنیت برای افرادی که هرگز طلاق نگرفتهاند، بیشترین کارایی را داشت. این افراد ارتباط قویتری بین نارضایتی از روابط گذشته و انگیزه برای تغییر نشان دادند.
در مقابل، افرادی که تجربه طلاق داشتند، کمتر احساس نیاز به تغییر میکردند، شاید به این دلیل که پیشتر تلاش کرده بودند یا تمایل داشتند تقصیر را بر دوش شریک سابق خود بیندازند. صرفنظر از نتیجه رابطه، ما باید به طور مداوم روی خود کار کنیم تا بهتر با شریک زندگی ارتباط برقرار کنیم و تعارضها را به طور مؤثر حل کنیم.
تحقیقات منتشر شده در «Journal of Social and Personal Relationships» نشان میدهد که بهبود خود میتواند برای رشد روابط مفید باشد. ممکن است تلاش شما رابطه را به طور کامل تغییر ندهد، اما وقتی شریک شما تغییرات شما را مشاهده کند، ممکن است احساس کند که رابطه در حال رشد است.
اگر سعی کنید شریک خود را تغییر دهید به جای اینکه او خودش تلاش کند، این کار میتواند نتیجه عکس داشته باشد. تلاش برای «اصلاح» دیگری معمولاً مؤثر نیست و شما هم در این فرآیند ممکن است احساس ناخوشایندی درباره رابطه پیدا کنید.
تأثیر مرکز کنترل فرد بر مسئولیتپذیری
نیاز به تغییر همچنین ممکن است ناشی از این باشد که شما چه کسی را مسئول اتفاقات میدانید. آیا معمولاً شرایط بیرونی را مقصر میدانید یا در درون خود جستجو میکنید و بررسی میکنید که آیا کاری میتوان انجام داد؟ چگونه نقش خود را در داستان زندگی میبینید؟ آیا فکر میکنید اتفاقات برای شما رخ میدهد یا شما باعث آن میشوید؟ پاسخ به این سؤالات بینش خوبی درباره مرکز کنترل شما ارائه میدهد.
افراد در مورد مسئولیت اتفاقات زندگی خود متفاوتاند. در مطالعه کلاسیک روانشناس جولیان روتِر درباره کنترل درونی و بیرونی، دو نوع کنترل شناسایی شد:
کنترل درونی: افراد رفتار و شخصیت خود را مسئول پیامدهای رفتاری خود میدانند.
کنترل بیرونی: افراد معتقدند رفتار آنها تحت تأثیر شانس، سرنوشت یا نیروهای خارجی است.
اگر کنترل بیرونی دارید، ممکن است کمتر انگیزه برای تغییر شخصی داشته باشید و دیگران را مقصر بدانید. کنترل بیرونی در مواقعی که واقعاً نمیتوان چیزی را تغییر داد، میتواند حس آرامش و پذیرش ایجاد کند، اما در روابط که هر شریک باید مسئولیت اعمال خود را بپذیرد، میتواند آسیبزا باشد. این موضوع به معنای خودسرزنشی نیست، بلکه ایجاد عادت خودبازتابی است.
بدون کنترل درونی، ممکن است شریک یا شرایط بیرونی را برای مشکلات خود مقصر بدانید و این باعث میشود رشد شخصی شما متوقف شود. چنین رفتاری میتواند ارتباط را مختل کند، زیرا «بازی تقصیر» شما و شریکتان را در چرخهای از تعاملات منفی گرفتار میکند.
چگونه کنترل درونی خود را تقویت کنیم
اولین گام برای ایجاد یک رابطه رضایتبخش، پذیرش مسئولیت اعمال خود است. وقتی این کار را انجام دهید، راحتتر میتوانید مسئولیتپذیر باشید و رفتار خود را اصلاح کنید، به جای اینکه دست از تلاش بکشید.
به جای پرسیدن: «چرا همه چیز در زندگی عشقی من خراب میشود؟» از خود بپرسید: «آیا با شریک خود درباره اینکه چگونه میتوانیم این مشکل را حل کنیم، صحبت کردهام؟» برای مثال، اگر شریک شما گاهی فاصله احساسی ایجاد میکند، ممکن است بلافاصله احساس ناامنی کنید و از رابطه دست بکشید، زیرا فکر میکنید کاری از دستتان برنمیآید. ممکن است حس کنید بخشی مهم از زندگی شما گرفته میشود، در حالی که واقعیت این است که شما بدون اینکه بدانید، قدرت خود را رها میکنید. باور به اینکه همه چیز خارج از کنترل شماست، باعث حس گرفتار بودن میشود.
به همین دلیل لازم است نگاه به درون داشته باشید و حس کنترل خود را داخلی کنید. این فرآیند معمولاً با افزایش عزت نفس و اعتماد به تصمیمات و اقدامات خود شروع میشود. از خود بپرسید چگونه میتوانید بهترین نسخه خود را نشان دهید تا رابطه موفق شود.
وقتی شروع به درک کنید که امور به اندازهای که فکر میکنید خارج از کنترل شما نیستند، میتوانید با صداقت و اعتماد به نفس عمل کنید. با خود صادق باشید درباره اینکه چه چیزهایی باید تغییر کند و با شریک خود درباره نیازهای رابطه صحبت کنید.
