سیده مبینا محسنی تکیه
طبق تازهترین گزارش انجمن روانشناسی آمریکا (APA) در قالب نظرسنجی «استرس در آمریکا ۲۰۲۵»، شکافهای اجتماعی به عنوان یکی از اصلیترین منابع استرس در میان بزرگسالان آمریکایی شناسایی شده است. این پژوهش که توسط مؤسسه معتبر «هریس پول» انجام شد، نشان داد ۶۲ درصد از بیش از ۳۰۰۰ شرکتکننده، شکافهای اجتماعی و سیاسی را منبع اصلی فشار روانی خود معرفی کردهاند.
با نزدیک شدن به فصل تعطیلات، تنشهای پنهان میان خانوادهها و دوستان بیشتر آشکار میشود. همان دورهمیهایی که قرار است لحظههای صمیمی و آرامشبخشی باشند، گاهی به میدان بحث و جدال سیاسی تبدیل میشوند. از موضوعات اقتصادی تا مسائل اجتماعی، هر گفتوگو میتواند به سرعت از مرز تفاهم عبور کرده و به جدالی عاطفی تبدیل شود. در چنین شرایطی پرسش اساسی این است: چگونه میتوان سلامت روان را در دل اختلافنظرها حفظ کرد؟
زندگی در جامعهای دوپاره مانند راه رفتن روی طناب است — از یک سو تمایل به بیان دیدگاههای شخصی، و از سوی دیگر نیاز به حفظ روابط انسانی.
این دوگانگی، اگر درست مدیریت نشود، میتواند سلامت روان را تهدید کند. در واقع، هدف نه خاموشی مطلق است و نه پیروزی در بحث، بلکه حفظ رابطه و آرامش ذهنی است.
گفتوگو با دکتر تانیا ایزرائل؛ از تنش تا تفاهم
در پادکست «Wellness in Today’s World»، گفتوگویی عمیق با دکتر تانیا ایزرائل، روانشناس برجسته و نویسنده کتاب Facing the Fracture (2024) انجام شده است. او در این کتاب و گفتوگو توضیح میدهد که چگونه میتوان در میان قطبیشدن اجتماعی، با ذهنی آرام و رفتاری آگاهانه تعامل کرد. به باور او، کلید اصلی، تابآوری عاطفی، همدلی و خودمراقبتی است.
دکتر ایزرائل توصیه میکند پیش از ورود به جمعهای خانوادگی یا اجتماعی، از نظر احساسی خود را آماده کنید. پس از هر تعامل نیز، زمانی را برای آرامسازی ذهن و تخلیه فشار روانی اختصاص دهید. فعالیتهایی مانند نوشتن، مدیتیشن، پیادهروی در طبیعت یا صحبت با دوستی مطمئن میتواند به بازگشت تعادل کمک کند. تابآوری یعنی توانایی ماندن در زمین خود، حتی وقتی گفتوگوها داغ میشوند. این مهارت از خودآگاهی و شناخت محرکهای عاطفی آغاز میشود. وقتی بتوانید به جای واکنش فوری، پاسخ آگاهانه بدهید، کنترل شرایط را از دست نمیدهید.
رسانهها؛ سوخت پنهان استرس اجتماعی
در عصر اطلاعات، مصرف بیشازحد رسانههای اجتماعی و اخبار منفی، اضطراب جمعی را تشدید میکند.
دکتر ایزرائل پیشنهاد میدهد:
– زمان مشخصی برای پیگیری اخبار تعیین کنید،
– اعلانها را خاموش کنید،
– و بخشی از روز را بدون صفحهنمایش بگذرانید.
کاهش تماس با رسانهها، مخصوصاً پیش از گردهماییهای خانوادگی، باعث میشود ذهن آرامتر و آمادهتر بماند.
گفتوگو با کنجکاوی، نه قضاوت
به جای بسته شدن در برابر دیدگاه مخالف، با کنجکاوی و تمایل به درک متقابل وارد گفتوگو شوید. سؤالاتی مانند «چه تجربهای باعث شد این دیدگاه را پیدا کنی؟» به جای دفاع، فضا را به سمت درک متقابل سوق میدهد. این شیوهی گفتوگو به ایجاد پلهای انسانی به جای دیوارهای احساسی کمک میکند.
در دل هر اختلاف، ارزشهایی مشترک وجود دارد — از عشق و احترام گرفته تا امنیت و پیوند انسانی. تحقیقات نشان میدهند که تأکید بر اشتراکات بنیادی به جای تفاوتها، میتواند میزان استرس و تعارض را کاهش دهد.
کنارهگیری از گفتوگوهای سیاسی یا اجتماعی سنگین نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه احترام به آرامش درونی است. با توجه به نشانههای بدنی مانند تپش قلب یا تنش در عضلات، اگر احساس نارضایتی کردید، به سادگی بگویید: «ترجیح میدم الان درباره موضوع سبکتری حرف بزنیم.»
در جهانی پر از تنش، آرام ماندن یک عمل آگاهانه است. این فصل تعطیلات میتواند فرصتی باشد برای تمرین گوشدادن، همدلی و مرزگذاری سالم. بگذارید این روزها، زمانی برای گرما، نه جدال باشد. زمانی برای درک، نه قضاوت. و زمانی برای پاسداشت روابطی که از هر باور و اختلافی ارزشمندترند.
