سیده مبینا محسنی تکیه
والدین نقش تعیینکنندهای در مقابله با کلیشههای مضر درباره ریاضیات دارند که میتواند عملکرد کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. ایجاد ارتباطات عاطفی مثبت با ریاضیات باعث میشود یادگیری کودکان از حالت منفعل به فعال تبدیل شود و آنها با اشتیاق بیشتری مسائل را تجربه کنند. تشویق به تخمین و یادگیری از اشتباهات نیز ترس کودکان از مواجهه با ریاضیات را کاهش میدهد و باعث افزایش اعتماد به نفس میشود.
شادمانی و انگیزه، موتور محرک موفقیت ریاضی
تحقیقات علوم شناختی و تصویربرداری عصبی نشان میدهد که نگرش منفی کودکان نسبت به ریاضیات تأثیر منفی بر تعهد و موفقیت آنها در یادگیری دارد. شادمانی و اشتیاق اجزای اصلی ایجاد انگیزه و پشتکار برای درک مفاهیم ریاضی هستند. هنگامی که کودکان یاد میگیرند اشتباه بخشی از فرآیند یادگیری است، ترس از اشتباه کاهش یافته و مشارکت فعال آنها در کلاس افزایش مییابد.
کاهش ترس از اشتباه در ریاضیات
برای بسیاری از کودکان، بزرگترین ترس مدرسه اشتباه کردن جلوی همکلاسیهاست. والدین میتوانند با طراحی فعالیتهایی که اشتباه کردن بخشی طبیعی از آن است، این ترس را کاهش دهند. کودکان اغلب تمایل دارند پاسخها را سریع و بدون تخمین ارائه دهند تا فقط پاسخ درست را پیدا کنند. والدین میتوانند از همان سنین پایین با تشویق به تخمین و تجربه اشتباه، علاقه و راحتی کودک در مشارکت را افزایش دهند.
به عنوان مثال، هنگام خرید میتوان از کودکان خواست قبل از وزن کردن میوهها، خودشان وزن تقریبی را حدس بزنند. این فعالیت را میتوان با میوهای مشابه تکرار کرد تا کودکان بدون اصلاح مستقیم والدین، تجربه تخمین دقیقتر را کسب کنند. یک روش دیگر استفاده از جعبهها یا کنسروهایی با وزن مشخص است. کودکان با حس کردن وزن جعبههای ۸ و ۱۶ اونس و مقایسه آن با آیتمهای دیگر، مهارت تخمین خود را تقویت میکنند و یاد میگیرند که اشتباه بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری است.
ریاضیات در حرکت، تجربهای فعال و چندحسی
از پیشدبستانی تا مدرسه متوسطه، استفاده از رولهای بزرگ کاغذ یا نوارهای چسب برای فعالیتهای بدنی میتواند ریاضیات را به تجربهای فعال تبدیل کند و حافظه و درک کودکان را تقویت کند. ایجاد یک خط عددی بزرگ روی زمین و قدم زدن روی آن همراه با شمارش اعداد، میتواند مفاهیم ساده جمع و تفریق را به تجربهای ملموس تبدیل کند. کودکان میتوانند اعداد زوج و فرد را بشمارند، جمع اعداد را با حرکت روی خط تمرین کنند و حتی به قسمت زیر صفر بروند و با اضافه کردن یادداشتها، مفهوم تفریق و اعداد منفی را تجربه کنند. این روشها باعث میشوند کودکان مفاهیم ریاضی را عمیقتر درک کنند و تنها به حفظ کردن پاسخها محدود نباشند.
والدین به عنوان شکاننده کلیشهها
تمام کودکان توانایی موفقیت در ریاضیات را دارند، اگر باور کنند تلاش آنها میتواند نتیجهبخش باشد. والدین میتوانند باورهای اشتباه رایج، مانند اینکه «ریاضیات در اکثر مشاغل مهم نیست» یا «پسرها به طور طبیعی در ریاضیات بهتر از دخترها هستند»، را به چالش بکشند و تجربه خود از باورهای غلط کودکی را بازگو کنند.
وقتی کودکان میشنوند والدین میگویند «من همیشه در ریاضیات ضعیف بودم»، ممکن است آن را به ارث بردن محدودیت ریاضی خود تعبیر کنند و باور داشته باشند تلاش آنها بیفایده است. همچنین عباراتی مانند «این کاملاً آسان است، فقط باید بیشتر تمرین کنی» ممکن است باعث ناامیدی کودک شود و او را از پرسیدن کمک باز دارد. هدف والدین تشویق کودکان به یادگیری از اشتباهات و استفاده از منابع هوش مصنوعی یا ابزارهای آموزشی است که بازخورد مثبت و اصلاحی ارائه میدهند و مهارتها را به صورت مرحلهای تقویت میکنند.
از قربانی ریاضیات تا فرمانده ذهن ریاضی
با ایجاد ارتباط عاطفی مثبت با ریاضیات، کودکان از قربانیان نگرش منفی ریاضی به فرماندهان ذهن ریاضی خود تبدیل میشوند. مغز ریاضی آنها از حالت منفعل و حافظههای کوتاهمدت به سازنده فعال مفاهیم ریاضی ارزشمند تبدیل میشود. اکنون با پذیرش اشتباهات و یادگیری از آنها، ابزار قدرتمند ریاضیات در اختیار کودکان است و میتوانند با اعتماد به نفس چالشهای جدید را تجربه کنند و مفاهیم پیچیدهتر را با اشتیاق و انگیزه بیاموزند.
