سیده مبینا محسنی تکیه
دیدن هویت و تجربیاتتان بهصورت واقعی در یک سریال تلویزیونی میتواند تأثیر عاطفی عمیقی داشته باشد. نمایشهای متنوع و مثبت از گروههای اجتماعی به حاشیه رانده شده کلیشهها و پیشداوریها را کاهش میدهد. ارتباط با دیگران بر سر یک برنامه محبوب به سلامت روابط کمک میکند. این مقاله بررسی میکند که چگونه سریالهایی مانند «هارتاستاپر» به افراد کمک میکنند تا خود را بهتر درک کنند و با دیگران ارتباط عمیقتری برقرار کنند.
تجربهای شخصی با هارتاستاپر
دوستم، که او را الویز مینامیم، ۴۷ ساله است، همسر و دو پسر نوجوان دارد. او اخیراً خود را شیفته سریال نتفلیکس «هارتاستاپر» توصیف کرده است. این سریال بریتانیایی، بر اساس رمان گرافیکی آلیس عثمان، داستان یک دانشآموز همجنسگرا را روایت میکند که عاشق همکلاسی به ظاهر دگرجنسگرا اما در حال کاوش خود میشود. سریال ترکیبی از کمدی و درام است، اما در کل حالوهوایی سبک و عاطفی دارد. الویز تنها نیست. گروههای هواداری متعددی برای این سریال شکل گرفته که در «راتن تومیتوز» امتیاز ۱۰۰ درصد گرفته و جوایز مختلفی برده است. سرمایهگذاری عاطفی روی شخصیتها به بازیگران نیز سرریز شده، با نتایج متفاوتی.
جنجالها و احساسات هواداران
یکی از بازیگران اصلی متهم به «فریب همجنسگرایان» شده، اصطلاحی که ادعا میکند او به عمد هویت جنسی خود را مخفی میکند تا هواداران کوییر را جذب کند. این اتهام طعنهآمیز است، زیرا شخصیت او در سریال دوجنسگرا معرفی میشود و از حریم خصوصی یا احتمال دوجنسگرایی خود دفاع میکند. یکی از دانشجویانم اشاره کرد که با وجود آگاهی از حق بازیگر برای انتخاب نقشهای دیگر، تغییر نقش او مانند یک فقدان پاراسوشیال است. مخاطبان به رابطه عاشقانه خیالی او با چارلی وابسته شده بودند.
چرا هارتاستاپر اینقدر تأثیرگذار است
چرا این سریال شور و اشتیاق مخاطبان زیادی، بهویژه الویز، را برانگیخته است؟ چگونه به سلامت عاطفی و اجتماعی او و مخاطبان گستردهتر کمک میکند؟ نمایش مثبت و ظریف گروههای به حاشیه رانده شده در رسانهها برای کسانی که داستانهایشان کمتر گفته شده یا بهخوبی روایت نشده، بسیار قدرتمند است. روایتها امکان پردازش عاطفی خاصی را فراهم میکنند که به ما اجازه میدهد درباره خطوط داستانی تأمل کنیم و واکنش نشان دهیم. این روایتها ارزش فرهنگی را منتقل میکنند. این شخصیتها و زندگیشان اهمیت دارند. ندیدن خود در رسانهها به نوعی نابودی نمادین تشبیه شده و میتواند تأثیر اجتماعی و روانی منفی داشته باشد.
دیده شدن و احساس ارزشمندی
الویز میگوید «هارتاستاپر» او را تحت تأثیر قرار داد، زیرا داستان آشکارسازی جنسیتی را بدون حس تهدید نشان میدهد. این سریال تجربه او را در فهمیدن ناگهانی جذبش به زنان، علاوه بر مردان، منعکس میکند. او برای اولین بار چیزی در رسانه دید که شبیه تجربه خودش بود. بسیاری از داستانهای رسانهای درباره همجنسگرایی درباره کسی است که همیشه این را میدانسته و در حال فهمیدن نحوه گفتن به دیگران است، اغلب با احساسات منفی. این برخلاف تجربه او بود. دیدن هویتش روی صفحه نمایش به الویز کمک کرد تا بخشهایی از داستان زندگیاش را بازسازی کند. این توضیح میدهد چرا داستانهای نوجوانان در میانسالی برای او مرتبط بودند.
تأثیر گستردهتر رسانه
منتقد تلویزیونی اسکات رایان میگوید هارتاستاپر همیشه در قلبش جای ویژهای دارد، زیرا با نسخه جوانتر خودش که هرگز خود را در تلویزیون ندیده بود، صحبت میکند. این قدرت رسانه برای گروههای دیگر نیز صدق میکند. یکی از دانشجویانم هنگام تماشای سریال «بلکایش» گفت این سریال راه جدیدی برای صحبت درباره تجربیاتش بهعنوان یک آمریکایی سیاهپوست در فضاهای سفیدپوست به او داد. شعار «اگر بتوانیم ببینیم، میتوانیم باشیم» ارزش انگیزشی دیدن الگوهای شبیه خودمان را نشان میدهد. اما شاید عبارت مهمتر این باشد: اگر بتوانیم ببینیم، میتوانیم احساس دیده شدن کنیم.
نیاز به دیده شدن و همدلی
نیاز به دیده شدن در رسانهها از نیاز به ارزشمندی در زندگی روزمره سرچشمه میگیرد. شیفتگی الویز به «هارتاستاپر» او را واداشت تا با دوستان قدیمیاش تماس بگیرد تا شاهد تجربیاتش باشند. او با فوریت از دوستانش خواست سریال را تماشا کنند. او میخواست دوستان کودکیاش، که برخی دوجنسگرایی او را مرحلهای گذرا میدانستند، او را درک کنند. فهمیدن اینکه میتوانم به زنان جذب شوم، مثل رعدوبرق بود. کلمه مرحله برای توصیف آن کافی نبود. دیدن شخصیت نیک که تجربهای مشابه داشت، به او کمک کرد به دوستانش بگوید: این سریال را ببینید، این چیزی است که من تجربه کردم.
کاهش پیشداوریها از طریق رسانه
این میل الویز اهمیت نمایشهای متنوع را برای کاهش کلیشهها و پیشداوریها نشان میدهد. فرضیه تماس پاراسوشیال میگوید که دوستیهای خیالی با شخصیتهای رسانهای دایرههای عاطفی و اجتماعی ما را گسترش میدهند. تحقیقات نشان داده که قرار گرفتن در معرض شخصیتهای کوییر میتواند همجنسگراهراسی را در بینندگان دگرجنسگرا کاهش دهد، بهویژه کسانی که دوستان همجنسگرا ندارند.
ارتباط و تعامل اجتماعی
پس از تماشای «هارتاستاپر»، الویز خواستار تعامل فراتر از دوستان نزدیکش شد. مضامین نوجوانی و عشق او را واداشت تا به اولین دوستپسرش ایمیل بزند و به گروههای هواداری بپیوندد. او شگفتزده شد که چقدر دیگران با سریال ارتباط برقرار کردند، چه برای ستایش کمک آن به روابطشان، چه برای شادی از داستان عاشقانه کوییر مثبت. رسانههای سرگرمی اغلب بهعنوان فرار دیده میشوند، اما این دیدگاه قدرت رسانه در ترویج خوداندیشی و گسترش اجتماعی را دستکم میگیرد. تحقیقات نشان میدهد که پیوند با دیگران بر سر تجربیات مشترک به سلامت روان کمک میکند.
نتیجهگیری: قدرت تنوع در رسانه
افزایش تنوع در روایتهای رسانهای برای نمایش گروههای نامرئی یا کلیشهشده مفید است و خودآگاهی و ارتباط اجتماعی را تقویت میکند. دفعه بعد که خود را در یک سریال دیدید، به این احساس توجه کنید. این لحظه میتواند آغاز درک عمیقتر خود و دیگران باشد. شما چگونه با دیدن خودتان در رسانه احساس کردید؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
