در دهه گذشته، اضطراب در میان جوانان به ویژه دانشجویان به طور چشمگیری افزایش یافته است. یکی از حوزههایی که به صورت تجربی رشد اضطراب در آن مشهود است، روابط عاشقانه و دوستیابی است. دانشجویان در محیط دانشگاه که با دنیایی جدید و روابط نو روبرو میشوند، اغلب احساس آسیبپذیری و نگرانی از پذیرفته شدن دارند. این اضطراب زمانی بیشتر میشود که علاقهمندی آنها با پاسخ متقابل مواجه نشود و این امر میتواند تأثیر منفی زیادی بر حال روحیشان داشته باشد.
مطالعات نشان میدهد که در سالهای اخیر سطح کلی اضطراب دانشجویان دانشگاهها تا ۶۵ درصد افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴-۲۰۲۵، حدود ۳۳ درصد از دانشجویان اضطراب بالایی را گزارش کردهاند، در حالی که این میزان در سالهای ۲۰۱۴-۲۰۱۵ فقط ۲۰ درصد بود. علاوه بر این، همهگیری کووید نیز باعث تشدید این وضعیت شد؛ دوران قرنطینه و محدودیتهای اجتماعی منجر به عقبماندگی نوجوانان در مهارتهای اجتماعی و افزایش اضطراب اجتماعی شده است. به دنبال این دوران، بسیاری از دانشجویان با چالشهای تازهای در برقراری ارتباط و شروع روابط عاشقانه مواجه شدند.
تأثیر تغییرات فرهنگی و فناوری در دوستیابی دانشجویان
دنیای امروز دوستیابی برای نسل جوان بسیار متفاوت از گذشته است. استفاده گسترده از اپلیکیشنهای دوستیابی موجب شده که بسیاری از دانشجویان ابتدا به صورت آنلاین با یکدیگر آشنا شوند و سپس به دیدار حضوری بپردازند. نظرسنجیهای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که حدود ۶۵ درصد جوانان ۱۸ تا ۲۹ ساله از این اپلیکیشنها استفاده میکنند. این تحول در نحوه برقراری روابط، چالشهای تازهای برای دانشجویان و خانوادههای آنها به وجود آورده است؛ چرا که والدین معمولاً نمیدانند چگونه باید فرزندان خود را در این مسیر راهنمایی کنند.
دانشجویان نگرانیها و سوالات مختلفی درباره شروع و پیشرفت روابط عاشقانه دارند. برخی نگران هستند که اگر تاکنون دوستی نداشتهاند، مشکلی در آنها وجود دارد، در حالی که واقعیت این است که هر فرد در زمان خاصی آماده دوستیابی میشود و این زمان برای همه متفاوت است. برخی دیگر از تجربههای قبلی ناراضیاند؛ مثلاً چند بار دعوت به قرار کردهاند اما طرف مقابل بعد از چند بار ناپدید شده است و این موضوع باعث شده احساس ناامنی کنند. در چنین شرایطی توصیه میشود که روابط را به آرامی و از مرحله دوستی شروع کنند و از مشورت با دوستان یا حضور در گروههای حمایتی بهره ببرند.
برخی دانشجویان درباره گرایشهای جنسی خود دچار سردرگمی هستند و این موضوع نیز میتواند اضطراب آنها را افزایش دهد. مهم است که بدانند در سنین جوانی پرسش درباره گرایش جنسی کاملاً طبیعی است و نیازی به عجله یا فشار برای تصمیمگیری وجود ندارد. همچنین ترس از رد شدن در شروع رابطه یکی دیگر از دغدغههای رایج است که متخصصان توصیه میکنند تمرکز روی ویژگیهایی باشد که در شریک زندگی میخواهید و در صورت عدم موفقیت در یک رابطه، به دنبال آشناییهای جدید بروید.
اختلال اضطراب اجتماعی و نیاز به درمان تخصصی
برخی افراد ممکن است دچار اختلال اضطراب اجتماعی شوند که در آن علائم شدید اضطراب مانند تپش قلب، تعریق زیاد، تهوع و دشواری در برقراری ارتباط به صورت چشمگیری زندگی روزمره را مختل میکند. در این موارد، مراجعه به مراکز مشاوره دانشگاه و دریافت درمانهای فردی یا گروهی بسیار مؤثر است. این خدمات به افراد کمک میکند تا عوامل محرک اضطراب خود را شناسایی کنند و مهارتهای لازم برای مدیریت اضطراب را بیاموزند. اگر درمانهای روانشناختی کافی نباشند، استفاده از داروهای تخصصی مانند پروپرانولول، سرترالین یا ونلافاکسین میتواند به کاهش علائم کمک کند.
خوشبختانه در نسل کنونی، زنان و مردان با دیدگاه فعالتر و شجاعانهتری نسبت به شروع روابط عاشقانه پیش میروند. برخلاف نسلهای گذشته که زنان اغلب منتظر میماندند تا مردان نخستین قدم را بردارند، امروزه هر دو جنسیت در انتخاب و تعیین شریک زندگی خود نقش فعالی دارند. توصیه میشود که دانشجویان با دقت به ویژگیهای مورد نظر خود توجه کنند و از هر تجربه دوستیابی برای یادگیری استفاده کنند، بدون اینکه موفقیت یا شکست در یک رابطه را به صورت شخصی برداشت کنند.
نقش والدین در حمایت از دانشجویان
برای والدین، مهم است که درک کنند دوران دانشگاه فرصتی برای کشف و تجربههای مختلف است و نباید فرزندان خود را تحت فشار برای دوستیابی قرار دهند. بهتر است به جای پرسشهای بیش از حد، فضای اعتماد و گفتگو را ایجاد کنند و اجازه دهند فرزندان خود با سرعت و شرایط مناسب خود مسیر روابط عاشقانه را طی کنند.
