افراد در قرارهای عاشقانه بیشتر تمایل دارند شریکهایی را انتخاب کنند که با آنها تماس چشمی بیشتری برقرار میکنند. تماس چشمی متقابل، فراتر از جذابیت ظاهری ادراکشده، انتخاب شریک عاطفی را پیشبینی میکند. تماس چشمی بهعنوان یکی از شیوههای ظریف flirt کردن، باعث ایجاد کاریزما و پیوند بینفردی میشود.
وقتی برای نخستین بار در یک قرار اول با فردی ملاقات میکنید که ممکن است شریک عاطفی آینده شما باشد، عوامل متعددی توجهتان را جلب میکند. بسیاری از افراد تصور میکنند لباس، ظاهر فیزیکی، حرکات بدن، شیوه صحبتکردن یا حتی حس شوخطبعی طرف مقابل تعیینکننده اصلی است. با این حال، یافتههای علمی نشان میدهد که در قرار اول، نشانههایی ظریفتر اما تأثیرگذارتر وجود دارد. هرچند رفتارهای مناسب در قرار عاشقانه همواره تحت تأثیر فرهنگ و هنجارهای اجتماعی قرار دارد، اما برخی الگوهای مشترک در میان انسانها بهطور مداوم دیده میشود.
زیبایی در تماس چشمی بیننده نهفته است
برداشتهای اولیه از مسیرهای مختلفی شکل میگیرند؛ از یک لبخند کوتاه گرفته تا حس کلی سبک و سلیقه فرد. ما به دیگران نهفقط بر اساس ظاهرشان، بلکه بر اساس احساسی که در ما ایجاد میکنند واکنش نشان میدهیم. معمولاً تمایل بیشتری داریم دوباره فردی را ببینیم که آرام، صمیمی و بدون تصنع است تا کسی که بیش از حد رسمی یا مضطرب به نظر میرسد. در میان تمام نشانههای حسی و گفتوگویی که در نخستین ملاقات ردوبدل میشود، یک عامل قدیمی و بارها تأییدشده وجود دارد که بیش از بسیاری از نشانههای دیگر احتمال رسیدن به قرار دوم را افزایش میدهد و آن تماس چشمی است.
لذت دریافت تماس چشمی در قرار عاشقانه
الکساندرا هافمن و همکارانش در سال ۲۰۲۴ بررسی کردند که تماس چشمی چگونه میتواند انتخاب شریک عاطفی را تنها پس از یک گفتوگوی پنجدقیقهای پیشبینی کند. آنها مطالعهای را با ۳۰ مرد و ۳۰ زن انجام دادند که هر یک در چهار قرار سریع یا همان speed dating شرکت داشتند. نتایج نشان داد شرکتکنندگان بهطور معناداری بیشتر تمایل داشتند افرادی را انتخاب کنند که با آنها تماس چشمی بیشتری برقرار کرده بودند.
در کنار این یافته، پژوهشگران نقش جذابیت ادراکشده را نیز بررسی کردند که همواره یکی از عوامل مهم در انتخاب شریک محسوب میشود. آنها دریافتند که دریافت تماس چشمی، حتی بیش از برقرارکردن آن، میتواند پیشبینیکننده انتخاب شریک باشد. نتیجهگیری اصلی پژوهش این بود که تماس چشمی متقابل، فراتر از میزان جذابیت ظاهری شریک بالقوه، بر انتخاب همسر یا شریک عاطفی اثر میگذارد.
همهچیز در نگاه است؛ پیوند بصری چگونه شکل میگیرد؟
هافمن و همکارانش برای توضیح این یافتهها به این پرسش پرداختند که چرا تماس چشمی چنین تأثیر قدرتمندی بر جذابیت بینفردی دارد. آنها دو توضیح احتمالی ارائه کردند. نخست اینکه تماس چشمی میتواند بهعنوان نشانهای از flirt کردن با یک فرد ناآشنا عمل کند و نوعی برانگیختگی هیجانی مثبت ایجاد نماید. این فرایند ممکن است باعث شود افراد تماس چشمی را متقابلاً پاسخ دهند و همین تعامل ساده بر برداشت آنها از خود و طرف مقابل اثر بگذارد.
توضیح دوم بر مفهوم کاریزما تمرکز دارد. تماس چشمی میتواند جذابیتی خاص ایجاد کند و افراد را به سمت شریکهایی بکشاند که با آنها میزان بیشتری از نگاه متقابل را تجربه میکنند. به بیان دیگر، دریافت تماس چشمی بیشتر در یک قرار عاشقانه میتواند احساس درگیرشدن، دیدهشدن و مشارکت را افزایش دهد و در نهایت به شکلگیری پیوندی شخصیتر و عمیقتر میان دو نفر منجر شود.
برداشتهای اولیه چقدر سریع شکل میگیرند؟
این جمله مشهور که «برای ایجاد برداشت اول، فرصت دومی وجود ندارد» در یافتههای هافمن و تیم او تأیید شد. آنها نشان دادند که تماس چشمی متقابل تنها در عرض پنج دقیقه میتواند، مستقل از جذابیت ظاهری، انتخاب شریک عاطفی را پیشبینی کند. به بیان دیگر، هم برقرارکردن تماس چشمی و هم دریافت آن در تعاملات عاشقانه نقش مثبتی در افزایش احتمال انتخابشدن بهعنوان شریک دارد.
بر همین اساس، اگر کسی بخواهد از این روش ساده اما مؤثرِ پیوند بصری بهره ببرد، لازم است شرایطی فراهم کند که با آرامش و بدون عجله وارد قرار شود. اختصاص زمان کافی برای آمادهشدن، کاهش استرس و حضور ذهن در لحظه، این امکان را فراهم میکند که توجه کامل ـ از جمله تماس چشمی ملایم، محترمانه و متناسب ـ به طرف مقابل منتقل شود. گاهی همین نگاههای کوتاه و صادقانه میتوانند بیش از هر کلمهای مسیر یک رابطه را تعیین کنند.
