سیده مهسا سادات
عنوان فارسی: تأثیر یک چتبات مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری بر افسردگی و تنهایی در دانشجویان چینی: کارآزمایی کنترلشده
عنوان انگلیسی: Effect of a Cognitive Behavioral Therapy–Based AI Chatbot on Depression and Loneliness in Chinese University Students: Randomized Controlled Trial With Financial Stress Moderation
نویسندگان: Yahui Wang, Xuhong Li, Qiaochu Zhang, Dannii Yeung, Yihan Wu
سال انتشار: ۲۰۲۵
موضوع: کارآزمایی بالینی دربارهٔ اثربخشی یک چتبات درمانی مبتنی بر CBT در کاهش افسردگی و تنهایی، با بررسی تأثیر استرس مالی به عنوان عامل تعدیلگر
لینک مقاله: mHealth+۱
چکیده مقاله
این مطالعه با هدف بررسی اثر یک چتبات درمانی فرهنگیسازگار مبتنی بر CBT بر بهبود وضعیت روانی دانشجویان چینی و همچنین بررسی نقش استرس مالی به عنوان تعدیلگر اجرا شد. در کارآزمایی طراحیشده، ۱۰۰ دانشجو تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه مداخله (۵۰ نفر) و گروه انتظار (۵۰ نفر). گروه مداخله به مدت ۷ روز با چتباتی مبتنی بر CBT تعامل داشت. شاخصهای افسردگی، اضطراب و تنهایی در نقاط زمانی پایه، روز سوم و روز هفتم اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که تعامل با چتبات باعث کاهش معنیدارِ افسردگی و تنهایی شد، اما تأثیر معناداری بر اضطراب مشاهده نشد. تحلیلهای فرعی نشان دادند دانشجویانی که استرس مالی بیشتری داشتند، بهبود بیشتری در افسردگی و تنهایی نشان دادند. این یافتهها پتانسیل چتباتهای درمانی مبتنی بر هوش مصنوعی را برای ارائه دسترسپذیر خدمات سلامت روان برجسته میکنند.
توضیحات تکمیلی
در پسزمینه این پژوهش، نیاز به روشهای درمانی کمهزینه، مقیاسپذیر و فارغ از محدودیتهای جغرافیایی برای مشکلات روانشناختی بهویژه در جمعیت دانشجویی برجسته است. درمان شناختی-رفتاری (CBT) یکی از روشهای مؤثر است، اما ارائه سنتی آن نیازمند منابع انسانی و زمانی است. چتباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند مکملی دیجیتال و خودکار برای ارایه مداخلات CBT باشند.
در این کارآزمایی کنترلشده، چتبات بر دانشجویان چینی متمرکز شد و امکان تعامل روزانه فراهم گردید. نتایج نشان داد که این مداخله باعث کاهش افسردگی و تنهایی میشود اما اثر معناداری بر اضطراب ندارد. نکته جالب اینکه اثرات مفید چتبات در کسانی که استرس مالی بالا داشتند قویتر بود — یعنی این ابزار میتواند به عنوان مداخلهای حمایتی برای افراد در فشار اقتصادی بیشتر مؤثرتر باشد.
با این حال، نویسندگان تأکید میکنند که چتباتها نباید جایگزین کامل درمان انسانی شوند، بلکه باید مکمل آن باشند. همچنین ضروری است مطالعات طولانیمدت انجام شود تا پایداری اثر، ایمنی، سازگاری فرهنگی و جنبههای اخلاقی (حفظ حریم خصوصی، پاسخگویی) بررسی شود.
